İhaleye Fesat Karıştırma Suçu: TCK Madde 235
Yazar: Avukat Yusuf KILIÇKAN
Tarih: 27 Mart 2026
İhaleye fesat karıştırma suçu, kamu idaresinin güvenilirliğini, kamu kaynaklarının verimli kullanılmasını ve serbest rekabet ortamını koruma amacı taşır. TCK m. 235, ihalenin başlangıcından ihale kararının kesinleşmesine kadar geçen süreci kapsayan bir "tehlike suçu" olarak kurgulanmıştır. Suçun oluşması için ihalenin mutlaka sonuçlanması gerekmez; serbest rekabeti engelleyici icra hareketlerine girişilmiş olması tipiklik için yeterlidir.
Fesat Teşkil Eden Hileli Davranışlar ve Sınırları
Hileli davranışlar, ihaleye fesat karıştırma suçunun en yaygın işleniş biçimidir. Burada hile; ihaleye katılım şartlarını, isteklilerin tekliflerini veya ihale sonucunu etkileyebilecek her türlü aldatıcı eylemi ifade eder.
Hukuki Kriter: Yargıtay içtihatlarında vurgulandığı üzere, her usulsüzlük "fesat" teşkil etmez. Bir usulsüzlüğün TCK 235 kapsamına girmesi için, bu eylemin ihaleye katılımı engellemiş olması veya tekliflerin gizliliğini ihlal etmesi gibi "fesat" vasfını haiz bir ağırlıkta olması şarttır. Örneğin, isteklilerin aralarında gizli anlaşma yaparak teklif vermeleri (danışıklı teklif), doktrinde hilenin en somut örneği kabul edilir.
Cebir ve Tehdit Unsuru
İhaleye katılımın veya teklif verme sürecinin cebir veya tehdit kullanılarak engellenmesi, suçun temel şeklini oluşturur.
Yargısal Perspektif: Tehdidin mutlaka silahlı veya fiziki olması gerekmez; bir isteklinin ihaleden çekilmesini sağlamaya yönelik her türlü manevi baskı bu kapsamdadır. Eğer cebir ve tehdit sonucunda başka bir suç (kasten yaralama, yağma vb.) oluşmuşsa, gerçek içtima hükümleri uyarınca failin her iki suçtan da cezalandırılması gerekir.
Kamu Görevlisinin Rolü ve Özgü Suç Niteliği
İhaleyi yapan kurumun personelinin sürece müdahalesi, suçu nitelikli hale getiren veya failin sıfatı nedeniyle cezayı ağırlaştıran bir unsurdur. İhale komisyonu üyeleri, danışmanlar veya şartnameyi hazırlayanlar "kamu görevlisi" sıfatıyla bu suçu işlediklerinde, kamu güvenine hıyanet ettikleri gerekçesiyle daha ağır bir yaptırım ile karşı karşıya kalırlar.
Kamu Zararı Kavramı ve Cezanın Belirlenmesi
6459 sayılı Kanun ile TCK 235/3 maddesinde yapılan değişiklik, suçun yaptırım sistematiğinde köklü bir dönüşüm yaratmıştır.
Ölçüt: İhaleye fesat karıştırma fiili sonucunda bir "kamu zararı" meydana gelmişse, cezanın alt sınırı daha yüksektir. Ancak herhangi bir kamu zararı oluşmamışsa, fiil sadece rekabeti bozmaya yönelik bir teşebbüs veya hazırlık düzeyinde kalmışsa, ceza miktarı ciddi oranda düşürülmektedir. Yargıtay, kamu zararının varlığını; ihalenin muhammen bedeli ile ihale bedeli arasındaki farkı ve piyasa rayiçlerini baz alarak bilirkişi raporuyla tespit etmektedir.
TCK 235 ve TCK 236 Ayrımı: İhale Süreci ve İfa Safhası
Uygulamada en sık karşılaşılan hata, ihaleye fesat karıştırma ile "edimin ifasına fesat karıştırma" (TCK 236) suçlarının karıştırılmasıdır.
- TCK 235: İhale kararının kesinleşmesine kadar olan süreci (şartname, teklif, ihale günü) kapsar.
- TCK 236: İhale bittikten sonra, malın teslimi veya hizmetin sunulması aşamasındaki sahtecilik ve hileleri (eksik malzeme, düşük kalite vb.) kapsar. İhale süreci bittikten sonra yapılan usulsüzlükler, TCK 235 kapsamında değerlendirilemez.
İdari Gözetim ve Tüzel Kişilere Özgü Güvenlik Tedbirleri
Suçun bir tüzel kişinin (şirket) yararına işlenmesi durumunda, şirket hakkında ihalelerden yasaklanma veya kazancın müsaderesi gibi güvenlik tedbirlerine hükmolunur. Bu durum, şirket yönetiminin ihaleye fesat karıştıran personeli üzerindeki denetim sorumluluğunu da gündeme getirmektedir.
Yazar Hakkında
Avukat Yusuf KILIÇKAN, ceza hukuku ve idari yargı alanında uzmanlaşmış bir hukukçudur. Özellikle ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat ve yolsuzluk suçları üzerine akademik analizler ve savunma stratejileri geliştirmektedir. Çalışmalarında doktriner verileri Yargıtay’ın güncel içtihat süzgecinden geçirerek sunmayı amaçlamaktadır.
İletişim: [av.yusufkilickan@gmail.com] Web: [yusufkilickan.av.tr]
Yasal Uyarı
Bu çalışma, genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup, somut bir olay özelinde sunulmuş bir hukuki mütalaa veya avukatlık tavsiyesi değildir.
İhaleye fesat karıştırma suçunda mevzuat ve içtihatlar (özellikle 6459 sayılı Kanun sonrası) sürekli güncellenmektedir. Bu nedenle metindeki bilgilerin güncelliği her olayda ayrıca denetlenmelidir.
Hak kaybına uğramamak adına, soruşturma veya kovuşturma evresindeki dosyalarda mutlaka bir avukatın profesyonel desteğine başvurulmalıdır.
Metnin kaynak gösterilmeden kullanımı veya çoğaltılması 5846 sayılı FSEK uyarınca yasal işleme tabidir.