İnternet Üzerinden Dolandırıcılık
İnternet Dolandırıcılığı: Bilişim Suçları, Sahte Butikler ve Hukuki Başvuru Yollarının Kapsamlı Rehberi
TL;DR: İnternet üzerinden gerçekleştirilen dolandırıcılık, Türk Ceza Kanunu'nda hem basit dolandırıcılık (TCK m. 157) hem de nitelikli dolandırıcılık (TCK m. 158/1-f) hükümleri çerçevesinde değerlendirilebilir; nitelikli hâlde hapis cezasının alt sınırı 4, üst sınırı ise 10 yıldır. Instagram butiklerinden yaptığınız alışverişte ürün gelmemesi, hesabın kapatılması ya da yanlış/bozuk ürün gönderilmesi gibi senaryolar somut koşullara göre bu suç kapsamına girebilir. Banka veya kredi kartı bilgilerinin ele geçirilip kullanılması ise TCK m. 245 kapsamında ayrıca düzenlenmiştir. Dolandırıldığınızı düşündüğünüz anda delillerinizi koruyun, bankanızı arayın ve en yakın emniyet birime ya da Cumhuriyet Başsavcılığı'na suç duyurusunda bulunun.
Yazar: Avukat Yusuf KILIÇKAN
Tarih: 26 Nisan 2026
İnternet Dolandırıcılığı Nedir, Neden Bu Kadar Yayılıyor?
Ülkemizde e-ticaret işlemlerinin hacminin her yıl hızla büyümesiyle birlikte internet üzerinden gerçekleştirilen dolandırıcılık vakaları da orantılı biçimde artmaktadır. Sosyal medya, anlık ödeme sistemleri ve anonim hesap açma kolaylığı bir araya gelince fail lehine kusursuz bir zemin oluşmaktadır. Mesleğimde özellikle son üç yılda Instagram butikçileri, Shopier gibi ödeme altyapısı kullanan satıcılar ve sahte web siteleri üzerinden mağdur edilen kişilerin dosyalarıyla yoğun şekilde karşılaşmaktayım.
Bu tablonun hukuki karşılığını doğru okumak, hem haklarını kullanmak isteyen mağdurlar hem de süreci anlamak isteyen herkes için kritik öneme sahiptir.
Temel Yasal Çerçeve: Hangi Suç, Hangi Madde?
Basit Dolandırıcılık — TCK m. 157
TCK m. 157'de düzenlenen basit dolandırıcılık suçu, "hileli davranışlarla bir kimseyi aldatıp, onun veya başkasının zararına olarak kendine veya başkasına yarar sağlama" şeklinde tanımlanır. Cezası 1 yıldan 5 yıla kadar hapis ve 5.000 güne kadar adli para cezasıdır. Basit dolandırıcılık uzlaştırmaya tabi bir suçtur; yani taraflar uzlaşıma varırsa dava açılmaz ya da açılmışsa düşer.
Nitelikli Dolandırıcılık — TCK m. 158/1-f: Bilişim Sistemlerinin Araç Olarak Kullanılması
TCK m. 158/1-f kapsamında dolandırıcılık suçunun bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle işlenmesi hâlinde iki yıldan yedi yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adlî para cezasına hükmolunur; ancak bu bentte sayılan hâllerde hapis cezasının alt sınırı üç yıldan ve adlî para cezasının miktarı suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamaz.
24.11.2016 tarihli 6763 sayılı Kanun ile yapılan değişiklikten sonra nitelikli hallerin cezası alt sınır 4 yıl ve adli para cezasının miktarının da suçtan elde edilen menfaatin 2 katından fazla olamayacağı şeklinde belirlenmiştir.
Bu hükmün pratik uygulaması açısından önemli bir ilkeyi vurgulamak gerekir: TCK m. 158/1-f'nin temel mantığı, bilişim sistemi veya banka altyapısının aldatılan taraf değil, hileyi mümkün kılan araç olmasıdır. Yargıtay'ın yerleşik yaklaşımına göre aldatılan her zaman insandır; bilişim sistemi yalnızca bu aldatmayı kolaylaştıran, gizleyen veya ikna gücünü artıran bir vasıta işlevi görür.
Nitelikli Dolandırıcılık — TCK m. 158/1-g: Basın ve Yayın Araçları
Sosyal medya platformlarını kapsayan bir nitelikli hâl de TCK m. 158/1-g'dedir. Bu bent, basın ve yayın araçlarının sağladığı kolaylıktan yararlanan dolandırıcılığı kapsar. Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun güncel yaklaşımına göre internet; TCK'nın 6. maddesi çerçevesinde elektronik kitle iletişim aracı sayıldığından, bazı durumlarda bilişim sistemi değil, basın ve yayın aracı sayılarak TCK m. 158/1-g kapsamında değerlendirilebilmektedir. Bu iki bent arasındaki sınır pratik dosyalarda tartışmalı olmaya devam etmekte olup her iki durumda da suç nitelikli sayılmakta ve ağır ceza mahkemesinin görevine girmektedir.
Banka veya Kredi Kartlarının Kötüye Kullanılması — TCK m. 245
TCK m. 245/1 uyarınca başkasına ait bir banka veya kredi kartını, her ne suretle olursa olsun ele geçiren veya elinde bulunduran kimse, kart sahibinin rızası olmaksızın bunu kullanarak veya kullandırarak kendisine veya başkasına yarar sağlarsa üç yıldan altı yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır.
Sahte banka veya kredi kartı üretenler, satanlar veya kabul edenler üç yıldan yedi yıla kadar hapis ve on bin güne kadar adlî para cezasıyla karşılaşır. Sahte kart kullanarak yarar sağlayanlar ise dört yıldan sekiz yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adlî para cezasıyla cezalandırılır.
Bu suçta kritik bir uygulama ayrımına dikkat çekmek gerekir: Yargıtay 8. Ceza Dairesi'nin 2024/146 Esas, 2024/2186 Karar sayılı güncel kararında, sanığın mağdura ait kredi kartı bilgilerini telefon yoluyla aldatarak elde etmesi ve bu bilgilerle alışveriş yapması eyleminin, basit dolandırıcılık değil TCK m. 245/1 kapsamında banka ve kredi kartlarının kötüye kullanılması suçunu oluşturduğuna hükmedilmiştir; bu durum karıştırılan suç tiplerinin bozma nedeni sayılacağını göstermektedir.
Suçların Temel Özelliklerinin Karşılaştırılması
Nitelikli dolandırıcılık suçu şikayete tabi değildir; savcılık re'sen soruşturma başlatır. Dava zamanaşımı süresi 15 yıldır. Nitelikli dolandırıcılık suçları uzlaştırma kapsamında değildir. Görevli mahkeme Ağır Ceza Mahkemesidir.
Basit dolandırıcılık ile nitelikli arasındaki yargısal fark somut sonuçlar doğurur: Basit dolandırıcılık davalarına Asliye Ceza Mahkemeleri, nitelikli dolandırıcılığa ise Ağır Ceza Mahkemeleri bakar. Ayrıca basit dolandırıcılık uzlaştırmaya tabi iken, nitelikli dolandırıcılıkta tarafların anlaşması davayı düşürmez.
Yetkili mahkeme meselesinde de önemli bir uygulama kuralı vardır: Dolandırıcılıkta Yargıtay, suç yerini haksız menfaatin fiilen elde edildiği yer olarak kabul etmektedir. Örneğin mağdur İzmir'de kandırılıp para İstanbul'da hesaba geçirilip çekilmişse yetkili mahkeme İstanbul'dur.
Gerçek Hayattan Senaryolar: Bu Eylemler Hangi Suç?
Senaryo 1 — Instagram Butikçisi: Para Gönderdiniz, Ürün Gelmedi, Hesap Kapandı
Bu, büromda en sık karşılaştığım türden bir vakadır. Fotoğrafı sahte olan veya başka hesaplardan çalınan ürün görsellerini sergileyen bir Instagram hesabı, size sipariş linki gönderiyor ya da doğrudan EFT/FAST ile ödeme alıyor; para geçtikten sonra ise hesabı kapatıyor veya sizi engelliyor.
Bu tür sahte alışveriş hesapları, satın alınmış binlerce takipçisi ve düzenleme programlarıyla oluşturulmuş sahte müşteri memnuniyeti mesajlarıyla kullanıcıların güvenini kazanmaktadır. Diğer alışveriş hesaplarından edinilen fotoğraflarla ürün paylaşımı yapılarak satışa sunulur; ödeme alındıktan sonra alıcının kendilerine ulaşabileceği tüm iletişim yolları engellenir.
Bu eylem, TCK m. 158/1-f kapsamında nitelikli dolandırıcılık suçuna girmektedir. Yargıtay kararlarına göre fail ile mağdurun yüz yüze gelmeksizin tüm sürecin veya sürecin başlangıcının bilişim sistemi (sosyal medya, internet sitesi) üzerinden gerçekleşmesi, suçun nitelikli hâl olarak kabul edilmesi için yeterlidir; mağdurun ilanı internette gördükten sonra faille telefonla görüşmesi bu durumu değiştirmez.
Senaryo 2 — Shopier Üzerinden Alışveriş: Ürün Yanlış Geldi veya Hiç Gelmedi
Shopier, Instagram butiğinin ödeme altyapısı olarak kullandığı bir e-ticaret platformudur. Instagram'dan yapılan alışverişlerin tüketici hukuku kapsamında değerlendirilebilmesi için karşınızda bir esnafın ya da şirketin olması gerekir. Pek çok kişi EFT veya banka havalesi yoluyla alışveriş yapmakta ve gönderdiği parayı şahıs hesaplarına yollamaktadır; bu durumda tüketici hukuku değil, ceza hukuku gündeme gelir.
Bununla birlikte, satıcının Shopier üzerinden kayıtlı bir ticari hesap kullandığı durumlarda Tüketici Hakem Heyeti'ne başvuru da gündeme gelebilir. Ancak uygulamada satıcının hesabını kapatması veya kaybolması hâlinde ceza hukuku yolu daha etkin sonuç vermektedir.
Senaryo 3 — Mesajlara Cevap Vermiyor, Hesap Duruyor Ama Mal Yok
Bu, "sessiz dolandırıcılık" olarak adlandırabileceğimiz kategoride yer alır. Satıcı hesabı silmemiştir; sizi engellememiştir; ancak mesajlara cevap vermez, kargolama yapmaz ve paranızı da iade etmez. Hukuki nitelendirme somut olayın özelliklerine göre şekillenir. Suçun oluşabilmesi için failin baştan itibaren dolandırıcılık kastıyla hareket etmesi gerekir; bu durum somut olayın koşullarına ve delillere bakılarak değerlendirilir. Sipariş edildiğinde kasıt varsa dolandırıcılık, sipariş sonrası güveni kötüye kullanma ise farklı bir değerlendirme söz konusu olabilir.
Senaryo 4 — Yırtık / Bozuk / Sipariş Edilenden Farklı Ürün Geldi
Farklı ya da kusurlu ürün gönderilmesi, koşullara göre hem tüketici hukuku (TKHK m. 8 vd. kapsamında ayıplı mal), hem de ceza hukuku (baştan itibaren farklı ürün gönderme niyeti varsa dolandırıcılık) boyutlarına taşınabilir. Satıcının kayıtlı bir esnaf olduğu hallerde Tüketici Hakem Heyeti öncelikli yoldur; ancak kasıt unsuru mevcutsa savcılığa başvurmak en etkili çözümdür.
Senaryo 5 — Kart Bilgileriniz Ele Geçirildi
Sahte banka sitesi (phishing), sahte e-posta veya telefon yoluyla kart bilgileriniz çalındıysa ve bunlarla izinsiz işlem yapıldıysa eylem TCK m. 245 kapsamına girmektedir. Banka kartı dolandırıcılığına uğradığını söyleyen her bireyin yalnızca bankaya değil, aynı zamanda kolluk kuvvetlerine de durumu bildirmesi gerekir; zira bu suç TCK m. 245 kapsamında banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması suçu olarak değerlendirilir ve kamu davasına konu olur.
Dolandırıldığınızda Adım Adım Ne Yapmalısınız?
Birinci Adım: Delilleri Hemen Koruyun
Zaman kazanmak için ilk yapılacak iş delil güvenceye almaktır. Şu materyalleri eksiksiz ve tarihli biçimde saklayın: tüm mesajlaşmalar (Instagram DM, WhatsApp), ürün görsellerinin ve hesabın ekran görüntüleri, ödeme dekontu veya banka işlem kaydı, ürünün IBAN'ı veya ödeme yapılan hesap bilgileri, varsa kargo takip numarası ve ürünün fiziksel durumunu gösteren fotoğraflar. Soruşturmalarda IP adresi kayıtları, banka ve para transferi bilgileri, telefon HTS kayıtları, mesajlaşma ve e-posta içerikleri ile web sitesi verileri temel delilleri oluşturur.
İkinci Adım: Bankanızı Arayın
Özellikle kredi kartı veya banka kartı bilgileriniz ele geçirildiyse ya da internet bankacılığı üzerinden işlem yapıldıysa, kartı ve hesabı hemen bloke ettirmek için bankanızı arayın. İşlemin üzerinden çok az zaman geçmişse ödemenin iptali veya askıya alınması için itiraz başlatılması mümkün olabilir. Sahte site üzerinden veya izinsiz işlem yoluyla kart bilgileriniz kullanıldıysa ekran görüntüleri, sahte site bağlantısı ve işlem detaylarını mutlaka delil olarak saklayın.
Üçüncü Adım: Karakol veya Savcılığa Suç Duyurusu
Bu tür bir durumla karşılaşıldığında derhal şikayet etmek için en yakın emniyet birimine ya da Cumhuriyet Başsavcılığı'na müracaat ederek suç duyurusunda bulunulması gerekmektedir.
Cumhuriyet Başsavcılığı'na giderek topladığınız tüm delillerle (ekran görüntüleri, dekontlar vb.) birlikte şikayet dilekçesi verebilirsiniz. Emniyet Müdürlükleri bünyesinde bulunan Siber Suçlarla Mücadele Şubelerine de doğrudan müracaat edebilirsiniz.
Dördüncü Adım: Tüketici Hakem Heyeti (Kayıtlı Satıcılar İçin)
Satıcının esnaf veya şirket olduğu durumlarda Tüketici Hakem Heyeti, hızlı ve masrafsız bir alternatiftir. Belirli bir miktarın altındaki uyuşmazlıklarda heyetin kararı kesin ve bağlayıcı niteliktedir. Ancak karşı tarafın kimliği bilinemiyorsa, şahıs hesabına EFT ile ödeme yapıldıysa veya satıcı bulunamıyorsa bu yol işlevsiz kalır ve ceza hukuku yolu öncelik kazanır.
Suçun Unsurları: "Basit Yalan" ile "Kandırıcı Hile" Farkı
Dolandırıcılık suçunun en tartışmalı yanlarından biri, her yalanın suç sayılıp sayılmadığı sorusudur. Yargıtay Ceza Genel Kurulu kararlarına göre, basit bir yalan hile sayılmaz. Yalanın, mağdurun araştırma ve denetleme eğilimini ortadan kaldıracak yoğunlukta ve ustalıkta olması, maddi delillerle (sahte dekont, sahte profil, sahte yorumlar, profesyonel görünümlü bir web sayfası vb.) desteklenmesi gerekir. Sosyal medyada oluşturulan sahte kurumsal kimlikler, satın alınmış takipçiler ve sahte müşteri yorumları, bu "aldatma kabiliyeti yüksek" hile unsurunu oluşturmaktadır.
Bu kritik ayrım, dosyaların seyrini doğrudan etkiler. Satıcının kasıtlı olarak kurgu üzerine kurulu bir sahtecilik yürüttüğünü gösteren dijital izler (satın alınmış takipçiler, ödeme sonrası engelleme, birden fazla mağdur) dolandırıcılık kastını güçlendiren deliller olarak değerlendirilir.
Etkin Pişmanlık ve Ceza İndirimi
Fail zararı tamamen gidermesi hâlinde ceza indirimi gündeme gelebilir. TCK m. 168/1 uyarınca dolandırıcılık suçu tamamlandıktan sonra ve fakat bu nedenle hakkında kovuşturma başlamadan önce, failin bizzat pişmanlık göstererek mağdurun uğradığı zararı aynen geri verme veya tazmin suretiyle tamamen gidermesi hâlinde verilecek cezanın üçte ikisine kadarı indirilebilir. Etkin pişmanlığın kovuşturma başladıktan sonra ve fakat hüküm verilmezden önce gösterilmesi hâlinde ise verilecek cezanın yarısına kadarı indirilebilir.
Bu hüküm hem fail hem mağdur açısından stratejik bir öneme sahiptir: kovuşturma öncesi zararın karşılanması, sanık için önemli bir indirim kapısı açar; mağdur içinse para iadesi için müzakere zemini oluşturabilir.
Paranızı Geri Alabilir misiniz? Hukuki Tazminat Yolu
Ceza davası açmak, maddi kayıpların geri alınması için tek ve doğrudan yol değildir. Dolandırıcılıkta ödeme ve iletişim kayıtlarını saklamak, dekontlar, IBAN, mesaj/e-posta, kargo ve çağrı logları delil olarak değerlendirilebilir. Ceza davası sonucunda mahkûmiyet hükmüyle birlikte aynı zamanda maddi tazminata hükmedilebileceği gibi, ayrıca hukuk mahkemesinde sözleşmeden dönme veya sebepsiz zenginleşme temelinde dava açmak da mümkündür.
Avukat Yusuf KILIÇKAN
26 Nisan 2026
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
1. Instagram üzerinden para gönderdim, ürün gelmedi, hesap kapandı. Bu dolandırıcılık mı?
Büyük olasılıkla evet. Failin ödeme alındıktan hemen sonra hesabı kapatması veya sizi engellemesi, baştan itibaren dolandırıcılık kastının varlığına işaret eder. Bu durum TCK m. 158/1-f kapsamında nitelikli dolandırıcılık olarak değerlendirilebilir. Ekran görüntüleri ve ödeme dekontu ile en yakın karakola ya da Cumhuriyet Başsavcılığı'na suç duyurusunda bulunun.
2. Şikayet yapmazsam dava açılır mı?
Evet. Nitelikli dolandırıcılık ve banka/kredi kartlarının kötüye kullanılması suçları şikayete tabi değildir; savcılık bu suçları re'sen soruşturur. Şikayetinizi geri çekseniz bile dava otomatik olarak düşmez.
3. Shopier üzerinden alışveriş yaptım, haklarım neler?
Satıcının kayıtlı bir esnaf ya da şirket olduğu durumlarda Tüketici Hakem Heyeti'ne başvurabilirsiniz. Öte yandan satıcı hesabını kapattıysa ya da şahıs hesabına havale yaptıysanız, tüketici hukuku yolunun yanı sıra ceza hukuku yolunu da paralel olarak kullanmanız gerekebilir.
4. Bozuk veya farklı ürün geldi; ne yapabilirim?
İlk seçenek satıcıya yazılı olarak iade talep etmek ve Tüketici Hakem Heyeti'ne başvurmaktır. Satıcı kasıtlı olarak farklı ürün gönderiyorsa — özellikle tek seferlik işlem olmayıp sistemli bir hile varsa — bu eylem ceza hukuku boyutuna taşınabilir.
5. Suç duyurusunda bulunmak için avukat tutmak şart mı?
Hayır, avukat tutmak zorunlu değildir. Delillerinizle birlikte doğrudan karakola veya Cumhuriyet Başsavcılığı'na başvurabilirsiniz. Bununla birlikte, suçun nitelikli sayılıp sayılmaması, delillerin doğru sunulması ve olası hukuk davası için avukattan destek almak süreci daha etkin hâle getirebilir.
6. Basit dolandırıcılık ile nitelikli dolandırıcılık arasındaki fark nedir?
Basit dolandırıcılık 1-5 yıl hapis ile cezalandırılır, uzlaştırmaya tabidir ve Asliye Ceza Mahkemesi'nde görülür. Nitelikli dolandırıcılık ise en az 4 yıl hapis, menfaatin iki katı adli para cezası getirir; uzlaştırmaya tabi değildir ve Ağır Ceza Mahkemesi'nde yargılanır. İnternet üzerinden gerçekleştirilen dolandırıcılık vakaları çoğunlukla nitelikli hâl sayılmaktadır.
7. Kart bilgilerimi sahte bir siteye girdim, hemen ne yapmalıyım?
Önce bankanızı arayarak kartı bloke ettirin ve itiraz sürecini başlatın. Ardından ekran görüntüleri ile sahte site adresini savcılığa bildirin. İşlemin üzerinden çok kısa süre geçmişse bankanın işlemi askıya alması mümkün olabilir.
8. Suç zamanaşımı ne kadar?
Nitelikli dolandırıcılık suçunun zamanaşımı 15 yıldır. Basit dolandırıcılıkta bu süre 8 yıldır. Zamanaşımı suçun işlendiği tarihten itibaren işlemeye başlar.
9. Instagram'a şikayet etsem ne işe yarar?
Instagram'a yapılan hesap şikayeti, sahte hesabın platforma bildirilmesi ve kaldırılması açısından yararlıdır. Ancak bu, hukuki sürecin yerine geçmez; sadece diğer olası mağdurların korunmasına katkı sağlar. Asıl hukuki başvuru yolu savcılık ve siber suçlar birimi olacaktır.
10. Birden fazla kişiyle grup hâlinde dolandırıcılık yapılmışsa ceza artar mı?
Evet. TCK m. 158'e 6763 sayılı Kanunla eklenen hükme göre bu maddede yer alan suçların üç veya daha fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi hâlinde verilecek ceza yarı oranında, suç işlemek için teşkil edilmiş bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi hâlinde ise bir kat artırılır.
Yazar Hakkında
Avukat Yusuf KILIÇKAN, ceza hukuku, dijital hukuk ve tüketici hukuku alanlarında faaliyet gösteren bir hukuk bürosunun kurucusudur. Bilişim suçları, internet dolandırıcılığı mağdurlarının hakları ve e-ticaret uyuşmazlıkları konularında müvekkillere hukuki danışmanlık ve dava takibi hizmeti sunmaktadır. Hukuki yazılarına yusufkilickan.av.tr adresinden ulaşabilirsiniz.
Yasal Uyarı
Bu makale, yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki tavsiye niteliği taşımamaktadır. Her somut olay, kendine özgü maddi vakıaları ve hukuki koşulları barındırmaktadır. İnternet dolandırıcılığı vakalarının suç niteliği, delillerin hukuki değeri ve izlenecek yollar somut koşullara göre önemli farklılıklar gösterebilir. Bu nedenle yaşadığınız uyuşmazlık için mutlaka nitelikli bir avukattan destek almanız önerilir. Makalede yer alan bilgiler, yayımlandığı tarih itibarıyla yürürlükteki mevzuat ve Yargıtay içtihatları esas alınarak hazırlanmıştır.