Komşunun Ağacının Dalları Bahçeme Taştı: Kesebilir miyim? (TMK 740)

TL;DR: Komşunun ağacının dalları veya kökleri bahçenize geçip zarar veriyorsa, önce ağaç sahibinden bunların kaldırılmasını istemeniz gerekir. Uygun bir süre içinde kaldırılmazsa, TMK 740 uyarınca taşan dal ve kökleri kendiniz kesip mülkiyetinize geçirebilirsiniz. Bu hak yalnızca taşkın kısımla sınırlıdır; komşunun ağacını kökünden kesme hakkı yoktur. Sarkan dallardaki meyveleri toplama hakkı da aynı maddede düzenlenmiştir. Ormanlar bu kuralın dışındadır.

Yazar: Avukat Yusuf KILIÇKAN | Tarih: 10 Ekim 2026

Kanun Metni Ne Diyor?

TMK 740, komşu taşınmazlardaki bitkilerle ilgili kuralı düzenler. Madde, komşunun arazisine taşarak zarar veren dal ve kökler için iki aşamalı bir sistem kurar. Önce zarar gören malik, dal ve kökün kaldırılmasını ister. Bu istek üzerine uygun bir süre içinde kaldırılmazsa, komşu bu dal ve kökleri kesip kendi mülkiyetine geçirebilir.

Aynı maddenin ikinci fıkrası, ekilmiş veya üzerine yapı yapılmış arazisine dalların taşmasına katlanan komşunun, bu dallarda yetişen meyveleri toplayabileceğini belirtir. Üçüncü fıkra ise komşu ormanlar hakkında bu hükümlerin uygulanmayacağını söyler.

Önce Ne Yapılmalı?

Kanun, zarar gören malike doğrudan kesme hakkı vermez; önce ağaç sahibine yazılı bir istek göndermesini ve uygun bir süre tanımasını bekler. Bu nedenle ilk adım, taşan dal ve kökleri belirten, fotoğrafla desteklenmiş ve kaldırılması için süre veren yazılı bir bildirimdir. Bildirimin ispatı açısından noter ihtarnamesi ya da iadeli taahhütlü mektup kullanılabilir.

Kanun 'uygun bir süre' ifadesini kullanır ve bu süreyi somut bir gün sayısına bağlamaz. Süre, dalın ve kökün büyüklüğüne, kaldırılmasının teknik zorluğuna ve zararın ciddiyetine göre değerlendirilir. Bu nedenle bildirimde makul ve gerekçeli bir süre belirtmek, sonradan tartışmayı azaltır.

Kendiniz Kesebilir Misiniz?

Kesme hakkı, yalnızca sınırı aşan ve zarar veren dal ve kökleri kapsar. Komşunun ağacının tamamını kökünden kesmek, sınırın öbür tarafındaki sağlam dallara müdahale etmek ya da ağacı ortadan kaldırmak bu hakkın kapsamında değildir. Bu tür bir müdahale, kanunun tanıdığı yetkiyi aşar ve zarar sorumluluğu doğurabilir.

Kesim sırasında da dikkatli olmak gerekir. Kesilen dalların kendi mülkiyetinize geçtiğini kabul eden kanun, kesim yapılırken komşu ağacına gereksiz zarar verilmemesini de dolaylı olarak bekler. Kesmeden önce fotoğraf ve video kaydı almak, sonradan çıkabilecek tartışmalarda işinizi kolaylaştırır.

Meyveler Kime Ait?

Ağacın mülkiyeti, dallarında yetişen meyvelerin de ağaç sahibine ait olduğu esasına dayanır. Ancak komşu, kendi arazisine taşan dallardaki meyveleri toplayabilir. Meyvelerin komşu bahçeye düşmüş olması şart değildir; sınırı aşan dalda yetişen meyve, komşunun toplama hakkının konusu olabilir.

Buna karşılık ağaç sahibi, meyvelerin toplanmasını engellemek için sınırı aşan dalları ve meyveleri koruma yükümlülüğü altında değildir. Meyve toplama hakkı, kanunda ayrıca düzenlenmiş bir haktır ve komşunun zarar görmesini ölçü alır.

Tahammül Sınırı: Her Taşkınlık Zarar Sayılmaz

Komşuluk hukukunun temel ilkesi, makul bir tahammül sınırıdır. Her yaprak, her gölge ya da küçük bir kök uzantısı tek başına zarar sayılmaz. Hukuki anlamda zarar, komşunun taşınmazını kullanımını anlamlı biçimde engelleyen ya da yapıya, tesisata veya bahçeye somut zarar veren taşkınlıklarda ortaya çıkar.

Örneğin borulara giren kökler, çatıya ya da cama zarar veren dallar, temeli çatlatan kökler bu kapsamda değerlendirilebilir. Bunlar bakımından kanunun öngördüğü istek ve kesme yolu açıktır. Sadece gölge düşürmek ya da yapraklarının komşu alana dökülmesi ise çoğu zaman tek başına tahammül sınırını aşmaz.

Ormanlar ve Tarımsal Arazi

Kanun komşu ormanları açıkça bu düzenlemenin dışında tutar. Orman komşusu taşınmaza taşan dal ve kökler bakımından malikin kendi başına kesme hakkı bulunmadığı, kanunun bu konuda özel bir rejim öngördüğü kabul edilir. Orman sınırı ile ilgili uyuşmazlıklarda kesin sonuç için taşınmazın niteliği ve ilgili orman mevzuatı birlikte incelenmelidir.

Ekili arazi ile yapı yapılmış arazi, meyve toplama hakkı bakımından kanunda ayrıca anılır. Bu ayrım, tarımsal arazide meyve kaybının somut bir zarar olarak kabul edilmesi anlamına gelir.

Uygulamada Dikkat Edilecek Noktalar

Komşu ile sorun yaşandığında en sık yapılan hata, bildirimsiz doğrudan kesim yapmaktır. Bildirim yapılmadan kesilen dal, kanunun öngördüğü ön şartı yerine getirmediği için sonradan hukuka uygunluk tartışması doğurabilir. Bu nedenle sırayla hareket etmek önemlidir: bildirim, süre, sonra kesim.

Kesilen dalların da kendi mülkiyetinize geçtiğini unutmamak gerekir. Bu dalları ağaç sahibine geri vermek zorunda değilsiniz; ancak mülkiyetinize geçen ürünü kullanmanın ya da satmanın hukuki sonuçlarını da göz önünde bulundurmalısınız.

Komşular arasında uyuşmazlık büyüdüğünde, önce yazılı bildirim ve arabuluculuk yoluna başvurmak çoğu zaman daha hızlı sonuç verir. Dava açmadan önce olayın fotoğraf ve belgelerle kayda geçirilmesi de ispat yükünü kolaylaştırır.

Genel Değerlendirme

TMK 740, komşular arasında hem ağaç sahibinin mülkiyetini hem de komşunun zarardan korunma hakkını dengeleyen bir sistem kurar. Sistemin özü, önce istek, sonra süre, en son kesme sırasıdır. Kesme hakkı sınırlı olduğu için, komşunun ağacına ilişkin her müdahale bu hakka dayanmaz; hakkın kapsamının dikkatle belirlenmesi gerekir.

Sıkça Sorulan Sorular

1. Komşunun ağacının dalları bahçeme sarkıyorsa kesebilir miyim?

Doğrudan kesemezsiniz. Önce ağaç sahibinden taşan dalların uygun bir süre içinde kaldırılmasını istemeniz gerekir. Bu süre içinde kaldırılmazsa, sınırı aşan kısmı kesip kendi mülkiyetinize geçirebilirsiniz.

2. Komşunun ağacını tamamen kesebilir miyim?

Hayır. TMK 740 yalnızca sınırı aşan ve zarar veren dal ve kökleri kapsar. Ağacın tamamını kesmek bu hakkın dışındadır.

3. Uygun süre ne kadar olmalıdır?

Kanun süreyi gün sayısına bağlamaz. Dalın büyüklüğü, kaldırılmasının zorluğu ve zararın ciddiyeti dikkate alınarak uygun süre belirlenir. Bildirimde makul ve gerekçeli bir süre yazmak, sonradan tartışmayı azaltır.

4. Yaprakların ya da gölgenin komşuya zararı var mı?

Gölge ve yaprak dökülmesi çoğu zaman tek başına tahammül sınırını aşmaz. Zarar, yapıya, tesisata ya da bahçenin kullanımına somut biçimde yansıyorsa hukuki bir sonuç doğabilir.

5. Sarkan dallardaki meyveleri toplayabilir miyim?

Evet. Kendi arazinize taşan dallarda yetişen meyveleri toplama hakkınız vardır. Meyvelerin komşu bahçeye düşmüş olması şart değildir.

6. Komşu ormanlarda bu kural geçerli mi?

Hayır. TMK 740, komşu ormanlar hakkında bu hükümlerin uygulanmayacağını açıkça belirtir.

7. Bildirimi nasıl yapmalıyım?

Taşan dal ve kökleri, zararın ne olduğunu ve kaldırılması için uygun gördüğünüz süreyi belirten yazılı bir bildirim yapmanız uygundur. Noter ihtarnamesi ya da iadeli taahhütlü mektup, ispat açısından pratik yollardır.

8. Komşu kesim sırasında ağacına zarar verirse sorumlu olur mu?

Kesim hakkını kullanırken ağaca gereksiz zarar verilmesi, haksız fiil hükümleri çerçevesinde sorumluluk doğurabilir. Bu nedenle kesim, yalnızca zarar veren kısımla sınırlı tutulmalıdır.

9. Kesilen dalları ne yapabilirim?

Kesilen dallar kanuna göre kendi mülkiyetinize geçer. Bunları kullanabilir ya da ayrıca değerlendirebilirsiniz; ancak ağaç sahibine geri vermek zorunda değilsiniz.

10. Bu uyuşmazlık hangi mahkemede görülür?

Komşuluk hukukundan doğan bu tür uyuşmazlıklarda görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesidir; yetkili mahkeme taşınmazın bulunduğu yerdeki mahkemedir. Komşu hakkından kaynaklanan uyuşmazlıklarda dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (6325 sayılı Kanun m. 18/B).

Yazar Hakkında

Av. Yusuf Kılıçkan | Avukat & Hukuki Danışman

Serbest avukatlık ve hukuki danışmanlık faaliyetlerini sürdürmektedir. Mesleki çalışmalarında geleneksel dava süreçleri, sözleşme tasarımı ve uyuşmazlık çözümü ile yapay zekâ ve bilişim hukuku gibi gelişen alanları bütüncül bir yaklaşımla ele almaktadır. Yayınlarında, yerel yüksek yargı içtihatları ile küresel regülasyonları analitik, veri temelli ve sistematik bir yöntemle incelemektedir. Hukuki yazılarına yusufkilickan.av.tr adresinden ulaşabilirsiniz.

📧 av.yusufkilickan@gmail.com

Yasal Uyarı

Bu yazı yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır, hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Komşuluk hukukuna ilişkin değerlendirmeler 10 Ekim 2026 tarihli mevzuata dayanmakta olup yargı içtihatları ve mevzuat değişiklikleri yazıdan sonra farklılaşabilir. Somut bir uyuşmazlıkta kesim yapmadan veya bildirim göndermeden önce güncel mevzuatın teyit edilmesi ve bir avukata danışılması önerilir.