Dijital Varlıkların Miras Yoluyla İntikali

Dijital teknolojilerin hayatın her alanına nüfuz etmesiyle birlikte, miras hukukunun geleneksel konusu olan "tereke" kavramı yeni bir boyut kazanmıştır. Kripto para hesapları, sosyal medya profilleri, dijital fotoğraf arşivleri, elektronik posta hesapları ve dijital sanat eserleri gibi varlıklar, kişilerin ölümü halinde mirasçılara intikal edip etmeyeceği sorusunu gündeme getirmektedir. Türk hukuku, dijital varlıkların miras yoluyla intikalini doğrudan düzenleyen özel bir kanuna sahip olmamakla birlikte, Türk Medeni Kanunu'nun tereke ve miras hükümlerinin yorumlanması yoluyla bu konuda çözümler üretilmektedir.

Bu yazıda, dijital varlıkların hukuki niteliği, miras yoluyla intikale elverişli olup olmadıkları, mirasçıların dijital varlıklara erişim hakları ve bu konuda ortaya çıkan pratik sorunlar incelenecektir.

1. Tereke Kavramı ve Dijital Varlıkların Hukuki Niteliği

A. Terekenin Tanımı

Türk Medeni Kanunu'nun 599. maddesinin ikinci fıkrası, terekeyi şu şekilde tanımlamaktadır:

"Mirasbırakanın ölümü ile mirasçıları, mirasbırakanın bütün malvarlığı üzerinde hak sahibi olur."

Bu hükümden anlaşıldığı üzere, miras bırakanın tüm malvarlığı terekeyi oluşturmaktadır. Malvarlığı kavramı ise sadece fiziki eşyaları değil, tüm ekonomik değeri olan hakları da kapsamaktadır. TMK m. 762/2 uyarınca, mülkiyet hakkının konusu yalnızca maddi eşyalarla sınırlı olmayıp, fikri haklar, alacak hakları ve sınırlı ayni haklar gibi maddi olmayan malvarlığı değerleri de mülkiyetin genişletilmiş anlamda konusu olabilmektedir.

B. Dijital Varlıkların Terekenin Unsuru Olması

Dijital varlıklar, elektronik ortamda var olan ve ekonomik veya duygusal değer taşıyan tüm hakları ifade etmektedir. Bu varlıkların miras hukukundaki konumunu belirlerken, külli halefiyet ilkesinden hareket edilmelidir.

Türk Medeni Kanunu'nun 599. maddesinin birinci fıkrası uyarınca:

"Mirasbırakanın ölümüyle birlikte, mirasçıları onun yerine geçer ve mirasçılık sıfatını kazanır."

Bu düzenleme, mirasçıların miras bırakanın tüm hukuki durumunu devralacağını göstermektedir. Külli halefiyet ilkesi gereği, miras bırakanın ekonomik değer taşıyan tüm hakları mirasçılara geçmektedir. Bu kapsamda, dijital varlıkların ekonomik değer taşıması halinde terekeye dahil olduğu kabul edilmelidir.

2. Dijital Varlıkların Çeşitleri ve Hukuki Değerlendirme

A. Kripto Paralar ve Dijital Cüzdanlar

Kripto varlıklar (Bitcoin, Ethereum gibi), blok zincir teknolojisi üzerinde işleyen ve merkezi olmayan dijital değer birimleridir. Bu varlıklar, dijital cüzdanlarda saklanmakta ve özel anahtarlar (private key) ile kontrol edilmektedir.

Kripto paraların miras hukukundaki konumu, bu varlıkların ekonomik değer taşıması nedeniyle açıktır. Kripto paralar, para benzeri bir değer birimi olmalarına rağmen, Türk hukukunda henüz yasal ödeme aracı olarak kabul edilmemektedir. Ancak bu durum, kripto paraların malvarlığı değeri taşımadığı anlamına gelmemektedir. Aksine, kripto paralar piyasada alınıp satılabilen, ekonomik değer içeren varlıklardır ve bu nedenle TMK m. 599/2 anlamında terekeye dahildirler.

B. Sosyal Medya Hesapları

Sosyal medya platformları (Instagram, Facebook, Twitter gibi), kullanıcılarına hesap açma ve içerik paylaşma imkanı sunmaktadır. Bu hesapların miras yoluyla intikali konusu, hesabın içeriğinin niteliğine göre değerlendirilmelidir.

Sosyal medya hesaplarının terekeye dahil olup olmadığının belirlenmesinde iki temel kriter göz önünde bulundurulmalıdır:

Birincisi, ekonomik değer kriteri: Hesabın ticari kullanımı, reklam geliri elde edilmesi veya influencer faaliyeti yürütülmesi halinde, hesap ekonomik değer taşımaktadır. Bu durumda, hesabın terekeye dahil olduğu kabul edilmelidir.

İkincisi, duygusal değer kriteri: TMK m. 653/2 uyarınca:

"Mirasın paylaşılmasında, eşyalar arasında özel olarak aile anısı değeri taşıyanlar, diğer eşyalardan önce ve değerinden fazla bedel ödemek koşuluyla, bunları istemeye hakkı bulunan mirasçılara verilir."

Bu hüküm uyarınca, sosyal medya hesaplarında bulunan aile fotoğrafları, videolar ve anı değeri taşıyan içerikler, aile anısı değeri taşıyan eşyalar kapsamında değerlendirilebilir. Bu durumda, mirasçıların bu içeriklere erişim hakkı bulunmaktadır.

C. Elektronik Posta Hesapları

E-posta hesapları (Gmail, Outlook, iCloud gibi), kişisel iletişim, iş yazışmaları ve dijital belgelerin saklandığı platformlardır. E-posta hesaplarının miras yoluyla intikali, hesabın içeriğine ve kullanım amacına göre değişmektedir.

İş amaçlı kullanılan e-posta hesaplarında bulunan ticari yazışmalar, sözleşmeler ve belgeler ekonomik değer taşımaktadır. Örneğin, serbest meslek erbabının müşterileriyle yaptığı yazışmalar, devam eden projelere ilişkin belgeler veya ödeme talimatları içeren e-postalar, mirasçıların işi devam ettirmesi veya alacakların tahsili açısından önem taşımaktadır. Bu tür e-posta hesaplarının terekeye dahil olduğu kabul edilmelidir.

Kişisel kullanım amaçlı e-posta hesaplarında ise durum daha karmaşıktır. Bu hesaplarda bulunan özel yazışmalar, kişilik haklarının koruması kapsamındadır. Ancak, hesapta ekonomik değer taşıyan belgeler (banka hesap özetleri, fatura bilgileri, dijital alışveriş kayıtları) bulunması halinde, mirasçıların en azından bu belgelere erişim hakkı olduğu değerlendirilmelidir.

D. Dijital Sanat Eserleri ve NFT'ler

NFT (Non-Fungible Token - Takas Edilemez Token), blok zincir teknolojisi üzerinde oluşturulan ve benzersizliği garanti edilen dijital varlık sertifikalarıdır. NFT'ler, dijital sanat eserleri, koleksiyon parçaları veya sanal gayrimenkul gibi dijital varlıkların mülkiyetini temsil etmektedir.

NFT'lerin miras yoluyla intikali konusu, bu varlıkların ekonomik değer taşıması nedeniyle açıktır. NFT'ler, dijital cüzdanlarda saklanmakta ve özel anahtarlar ile kontrol edilmektedir. Miras bırakanın sahip olduğu NFT'ler, kripto paralar gibi terekeye dahil olmakta ve mirasçılara intikak etmektedir.

E. Domain Adları ve İnternet Siteleri

Domain adları (alan adları), internet sitelerinin adresleridir ve ticari değer taşıyabilmektedir. Kısa, akılda kalıcı veya tanınmış domain adlarının piyasa değeri yüksek olabilmektedir.

Domain adları, ICANN (İnternet Tahsisli Sayılar ve İsimler Kurumu) veya yerel kayıt kuruluşları nezdinde tescil edilmektedir. Türkiye'de ".tr" uzantılı domain adları, Trabzon Üniversitesi bünyesinde faaliyet gösteren TR Alan Adı Kayıt Kuruluşu tarafından yönetilmektedir.

Domain adlarının miras yoluyla intikali, bu adların ekonomik değer taşıması ve devredilebilir nitelikte olması nedeniyle mümkündür. Mirasçılar, miras bırakanın domain adlarını tereke kapsamında devralabilir ve bu adları kullanmaya veya satmaya devam edebilirler.

3. Türk Yargı Kararlarında Dijital Miras

Türk yargı organları, dijital varlıkların miras yoluyla intikaline ilişkin henüz çok sayıda karar vermemiş olmakla birlikte, konu hakkında emsal nitelikte kararlar bulunmaktadır.

Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi Kararı

13 Kasım 2020 tarih, 2020/1149 E., 2020/905 K. sayılı karar, Türkiye'de dijital varlıkların terekeye dahil olduğunu kabul eden ilk emsal karardır.

Somut olayda, vefat eden kişinin iCloud hesabına erişim için mirasçılar tarafından Apple şirketine başvurulmuş, ancak şirket tarafından bu talep reddedilmiştir. Mirasçılar, hesapta bulunan fotoğraf ve videoların aile anısı değeri taşıdığını ileri sürerek Türk mahkemelerinde dava açmışlardır.

Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi, kararında şu değerlendirmeleri yapmıştır:

Mahkeme, TMK m. 599/2 hükmünden hareketle, miras bırakanın tüm malvarlığının mirasçılara geçtiğini, malvarlığı kavramının yalnızca fiziki eşyalarla sınırlı olmadığını, dijital ortamda bulunan ve ekonomik veya duygusal değer taşıyan varlıkların da terekeye dahil olduğunu vurgulamıştır.

Mahkeme ayrıca, TMK m. 653/2 hükmüne atıf yaparak, iCloud hesabında bulunan aile fotoğraflarının ve videolarının aile anısı değeri taşıyan eşyalar kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini belirtmiştir. Bu nedenle, mirasçıların söz konusu dijital içeriklere erişim hakkı olduğuna karar verilmiştir.

Bu karar, Türk hukukunda dijital varlıkların miras yoluyla intikalinin kabul edildiğini gösteren önemli bir emsal niteliğindedir. Karar, dijital içeriklerin sadece ekonomik değer taşıması durumunda değil, duygusal ve ailevi değer taşıması halinde de mirasçılara intikal edeceğini ortaya koymuştur.

4. Platform Politikaları ve Türk Hukuku Arasındaki Çatışma

Dijital varlıkların miras yoluyla intikalinde en önemli pratik sorunlardan biri, platform hizmet sağlayıcılarının kullanım koşullarıdır. Uluslararası teknoloji şirketlerinin çoğu, kullanıcı hesaplarının kişiye özel ve devredilemez olduğunu öngören politikalara sahiptir.

A. Apple iCloud Politikası

Apple, iCloud kullanım koşullarında hesapların kişiye özel olduğunu ve kullanıcının ölümü halinde hesabın sonlandırılacağını belirtmektedir. Apple, Türk mahkeme kararlarını genellikle tanımamakta ve mirasçıların hesaplara erişim taleplerini reddetmektedir.

Ancak, Antalya Bölge Adliye Mahkemesi'nin yukarıda incelenen kararı, Apple'ın bu politikasının Türk hukuku açısından bağlayıcı olmadığını ortaya koymuştur. Türk mahkemelerinin verdiği kararlar, Apple'ı mirasçılara erişim sağlamaya zorlayabilmektedir.

B. Google Etkin Olmayan Hesap Yöneticisi

Google, kullanıcılarına "Etkin Olmayan Hesap Yöneticisi" adlı bir özellik sunmaktadır. Bu özellik sayesinde, kullanıcılar hesaplarının belirli bir süre aktif olmaması halinde (örneğin 3, 6, 12 veya 18 ay) ne olacağını önceden belirleyebilmektedir.

Kullanıcılar, hesaplarının silinmesini veya belirlediği kişilere erişim verilmesini tercih edebilmektedir. Bu özellik, dijital miras planlaması açısından önemli bir adımdır ve kullanıcılara kendi dijital varlıklarının akıbetini belirleme imkanı sunmaktadır.

C. Facebook Anıtlaştırma Politikası

Facebook, vefat eden kullanıcıların profillerini "anıtlaştırma" seçeneği sunmaktadır. Anıtlaştırılan hesaplar, kullanıcının anısını yaşatmak amacıyla aktif kalmakta ancak kimse tarafından kullanılamamaktadır.

Facebook ayrıca, kullanıcılara "vasiyet vekili" (legacy contact) belirleme imkanı tanımaktadır. Vasiyet vekili, kullanıcının vefatı halinde profilin anıtlaştırılmasını talep edebilmekte ve sınırlı yetkilere sahip olabilmektedir. Ancak, vasiyet vekili özel mesajlara erişememektedir.

D. Türk Hukuku ile Platform Politikalarının Çatışması

Platform politikalarının Türk hukuku ile çatışması durumunda, Türk mahkemelerinin kararları önceliklidir. Uluslararası özel hukuk kuralları uyarınca, miras hukukuna uygulanacak hukuk miras bırakanın son yerleşim yeri hukukudur. Türkiye'de yerleşik bir kişinin vefatı halinde, Türk hukuku uygulanacaktır.

Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'un 22. maddesi uyarınca:

"Miras, mirasbırakanın ölüm anındaki mutad meskeninin bulunduğu ülke hukukuna tâbidir."

Bu hüküm uyarınca, Türkiye'de mutat meskeni bulunan kişilerin mirasına Türk hukuku uygulanacaktır. Platform politikaları, Türk hukukunun emredici hükümlerini bertaraf edemez.

5. Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ve Dijital Miras

6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'nun 28. maddesi uyarınca:

"Bu Kanunun kişisel verilerin korunmasına ilişkin hükümleri, ölen kişilerin verilerine uygulanmaz."

Bu hüküm, vefat eden kişilerin kişisel verilerinin KVKK kapsamında korunmadığını göstermektedir. Ancak bu durum, mirasçıların vefat eden kişinin tüm kişisel verilerine sınırsız erişim hakkı olduğu anlamına gelmemektedir.

Ölü kişinin kişilik haklarının korunması, TMK m. 24 ve m. 25 hükümleri kapsamında devam etmektedir. TMK m. 25/2 uyarınca:

"Ölen bir kimsenin hatırasına yapılan haksız saldırıların önlenmesini, yakınları isteyebilir."

Bu hüküm, vefat eden kişinin özel hayatına ve şerefine yönelik saldırıların önlenmesini sağlamaktadır. Dolayısıyla, mirasçıların dijital varlıklara erişim hakkı, vefat eden kişinin kişilik haklarının korunması ile dengelenmelidir.

Örneğin, vefat eden kişinin özel e-posta yazışmaları veya mesajları, kişilik hakkının koruması kapsamında değerlendirilmelidir. Mirasçılar, bu yazışmalara erişim talebinde bulunurken, vefat eden kişinin özel hayatının gizliliğine saygı göstermelidir. Mahkemeler, bu tür talepleri değerlendirirken, erişimin gerekçesini (örneğin, miras paylaşımı için gerekli belgelerin tespiti) ve vefat eden kişinin muhtemel iradesini dikkate almalıdır.

6. Dijital Varlıklara Erişimde Pratik Sorunlar

Dijital varlıkların miras yoluyla intikalinde en önemli pratik sorun, mirasçıların bu varlıklara fiilen erişim sağlamasıdır.

A. Şifre ve Özel Anahtar Sorunu

Dijital varlıklara erişim, genellikle kullanıcı adı ve şifre ile sağlanmaktadır. Kripto para cüzdanlarında ise özel anahtarlar (private key) kullanılmaktadır. Miras bırakan, bu bilgileri mirasçılarıyla paylaşmamış olabilir.

Şifrelerin veya özel anahtarların bilinmemesi durumunda, dijital varlıklara erişim teknik olarak imkansız hale gelebilmektedir. Kripto para cüzdanlarında, özel anahtarın kaybedilmesi halinde cüzdandaki varlıklara hiçbir şekilde erişilemez ve bu varlıklar kalıcı olarak kaybolur.

Bu nedenle, dijital varlık sahiplerinin, bu varlıklara erişim bilgilerini güvenli bir şekilde saklaması ve güvenilir kişilerle paylaşması önemlidir. Bazı uzmanlar, dijital miras planlaması kapsamında, şifre ve özel anahtarların noterde saklanan vasiyetnamede belirtilmesini veya güvenilir bir dijital miras yönetim hizmeti kullanılmasını önermektedir.

B. İki Faktörlü Kimlik Doğrulama

Günümüzde birçok platform, güvenlik amacıyla iki faktörlü kimlik doğrulama (2FA - Two-Factor Authentication) kullanmaktadır. Bu sistemde, kullanıcı adı ve şifre ile birlikte, kullanıcının cep telefonuna gönderilen bir doğrulama kodu veya kimlik doğrulama uygulamasından alınan bir kod gerekmektedir.

Miras bırakanın cep telefonu numarasına erişim olmadığında veya kimlik doğrulama uygulaması yedeklenmemişse, hesaplara erişim sağlanamayabilir. Bu durumda, mirasçıların platform yöneticileriyle iletişime geçerek, ölüm belgesi ve veraset ilamı gibi belgelerle kimliklerini kanıtlamaları ve erişim talep etmeleri gerekmektedir.

C. Platform Yöneticilerinin İşbirliği Sorunu

Uluslararası platform sağlayıcılarının Türk mahkeme kararlarını tanıması ve uygulaması konusunda sorunlar yaşanabilmektedir. Özellikle ABD merkezli şirketler, Türk mahkeme kararlarını doğrudan tanımamakta ve kararın ABD'de tenfizi için ek işlemler talep edebilmektedir.

Bu durum, mirasçıların dijital varlıklara erişim sürecini uzatmakta ve maliyetli hale getirmektedir. Milletlerarası hukuk alanında, yabancı mahkeme kararlarının tanınması ve tenfizi konusunda ikili veya çok taraflı anlaşmalar bulunmakla birlikte, dijital varlıklar özelinde henüz yaygın bir uygulama birliği oluşmamıştır.

7. Karşılaştırmalı Hukuk: Diğer Ülkelerdeki Düzenlemeler

A. Amerika Birleşik Devletleri

ABD'de, dijital varlıkların miras yoluyla intikali konusunda eyaletlere özgü düzenlemeler bulunmaktadır. Özellikle Delaware eyaleti, 2015 yılında "Fiduciary Access to Digital Assets Act" (Dijital Varlıklara Vasi Erişimi Yasası) adlı özel bir yasa çıkarmıştır.

Bu yasa, vasiler, miras idarecileri ve velayet hakkı sahiplerinin, ölen veya ehliyetsiz kişilerin dijital varlıklarına erişim hakkını düzenlemektedir. Yasaya göre, dijital varlık sahipleri, bu varlıkların mirasçılara veya vasilere intikal edip etmeyeceğini önceden belirleyebilmektedir.

Uniform Law Commission (Tek Tip Kanun Komisyonu), 2015 yılında "Revised Uniform Fiduciary Access to Digital Assets Act" (RUFADAA) adlı model bir yasa önermiştir. Bu model yasa, birçok eyalet tarafından kabul edilmiş ve dijital miras konusunda standart bir yaklaşım oluşturulmuştur.

B. Almanya

Almanya'da, Federal Mahkeme (Bundesgerichtshof), 2018 yılında Facebook hesaplarının miras yoluyla intikali konusunda önemli bir karar vermiştir.

Somut olayda, 15 yaşındaki bir kız çocuğunun metro kazasında vefat etmesi üzerine, ebeveynler kızlarının Facebook hesabına erişim talep etmiştir. Facebook, gizlilik politikası gerekçesiyle bu talebi reddetmiş, ebeveynler mahkemeye başvurmuştur.

Federal Mahkeme, kararında dijital hesapların mektup ve günlükler gibi geleneksel yazışmalardan farklı olmadığını, mirasçıların bu hesaplara erişim hakkı bulunduğunu belirtmiştir. Mahkeme, Facebook'un gizlilik politikasının Alman miras hukuku karşısında geçersiz olduğuna karar vermiştir.

Bu karar, Avrupa'da dijital miras konusunda önemli bir emsal oluşturmuştur ve platform sağlayıcılarının politikalarının ulusal miras hukuku karşısında geçersiz olabileceğini göstermiştir.

C. Çin

Çin, 2021 yılında yürürlüğe giren yeni Medeni Kanunu'nda dijital varlıkları doğrudan düzenlemiştir. Kanunun 127. maddesi:

"Kanun, veri ve sanal mülkiyetin korunması hakkında hükümler içeriyorsa, bu hükümlere uyulur."

şeklindedir. Bu düzenleme, dijital varlıkların mülkiyet korumasından yararlanabileceğini ve miras yoluyla intikal edebileceğini kabul etmektedir.

D. İsviçre

İsviçre'de, dijital miras konusunda özel bir yasal düzenleme bulunmamakla birlikte, doktrinde ve uygulamada dijital varlıkların terekeye dahil olduğu kabul edilmektedir. İsviçre Medeni Kanunu'nun tereke hükümleri, dijital varlıklara da uygulanmaktadır.

8. Dijital Miras Planlaması: Çözüm Önerileri

Dijital varlıkların miras yoluyla intikalinde yaşanan pratik sorunların önlenmesi için, kişilerin yaşarken dijital miras planlaması yapması önerilmektedir.

A. Dijital Varlık Envanteri Oluşturma

Dijital varlık sahipleri, sahip oldukları tüm hesapları, kullanıcı adlarını ve erişim bilgilerini içeren bir envanter oluşturmalıdır. Bu envanter, güvenli bir şekilde saklanmalı ve güvenilir kişilere bu envanterin nerede bulunduğu bildirilmelidir.

Envanterde şu bilgiler yer almalıdır:

• Platform veya hizmetin adı
• Kullanıcı adı veya e-posta adresi
• Şifre veya özel anahtar bilgisi
• İki faktörlü kimlik doğrulama bilgileri
• Varlığın tahmini ekonomik değeri
• Mirasçılara özel talimatlar (örneğin, hesabın silinmesi veya anıtlaştırılması talebi)

B. Vasiyetnamede Dijital Varlıklara Yer Verme

Kişiler, vasiyetnamelerinde dijital varlıklarını açıkça belirtmeli ve bu varlıkların kimlere intikal edeceğini düzenlemelidir. Vasiyetname, noterde düzenlenmeli ve dijital varlıklara erişim bilgileri de vasiyetnameyle birlikte güvenli bir şekilde saklanmalıdır.

Vasiyetnamede dijital varlıklar için özel hükümler düzenlenebilir. Örneğin:

• Kripto para varlıklarının belirli mirasçılara özgülenmesi
• Sosyal medya hesaplarının silinmesi veya anıtlaştırılması talebi
• Dijital fotoğraf ve video arşivlerinin belirli mirasçılara verilmesi
• Ticari değer taşıyan dijital varlıkların (domain adları, NFT'ler) satılması veya devredilmesi

C. Dijital Varlık Yönetim Hizmetleri Kullanma

Günümüzde, dijital miras yönetimi konusunda uzmanlaşmış çeşitli hizmetler bulunmaktadır. Bu hizmetler, kullanıcıların dijital varlık envanterlerini güvenli bir şekilde saklamakta ve belirledikleri kişilere vefat halinde erişim sağlamaktadır.

Bu tür hizmetler kullanılırken, hizmet sağlayıcının güvenilirliği, veri güvenliği politikaları ve uluslararası faaliyet gösterip göstermediği dikkate alınmalıdır.

D. Platform Özelliklerinden Yararlanma

Daha önce belirtildiği üzere, bazı platformlar kullanıcılara dijital miras planlaması için özellikler sunmaktadır. Google'ın Etkin Olmayan Hesap Yöneticisi ve Facebook'un vasiyet vekili özellikleri gibi araçlar kullanılarak, hesapların akıbeti önceden belirlenebilir.

Kullanıcılar, bu özellikleri aktif olarak kullanmalı ve güvenilir kişileri vasiyet vekili veya erişim yetkili olarak belirlemelidir.

9. Sonuç

Dijital varlıkların miras yoluyla intikali, modern miras hukukunun en güncel ve tartışmalı konularından biridir. Türk hukuku, dijital varlıkları doğrudan düzenleyen özel bir kanuna sahip olmamakla birlikte, TMK'nın tereke ve külli halefiyet hükümleri bu varlıkların mirasçılara intikalini sağlamaktadır.

Antalya Bölge Adliye Mahkemesi'nin 13 Kasım 2020 tarihli kararı, Türkiye'de dijital varlıkların terekeye dahil olduğunu kabul eden önemli bir emsal niteliğindedir. Bu karar, hem ekonomik değer taşıyan hem de duygusal ve ailevi değer taşıyan dijital varlıkların mirasçılara intikal edeceğini ortaya koymuştur.

Ancak, dijital varlıklara erişimde yaşanan pratik sorunlar, bu konuda yasal düzenlemelerin yetersizliğini göstermektedir. Platform politikaları ile ulusal miras hukuku arasındaki çatışma, mirasçıların haklarını kullanmasını zorlaştırmaktadır.

Bu nedenle, dijital varlık sahiplerinin yaşarken dijital miras planlaması yapması büyük önem taşımaktadır. Dijital varlık envanteri oluşturmak, vasiyetnamede bu varlıklara yer vermek ve platform özelliklerinden yararlanmak, mirasçıların haklarını koruyacaktır.

Gelecekte, Türkiye'nin de ABD ve Çin örneklerinde olduğu gibi dijital varlıkları doğrudan düzenleyen özel bir kanun çıkarması beklenmektedir. Bu tür bir düzenleme, dijital varlıkların tanımını, miras yoluyla intikal şartlarını, platform sağlayıcılarının yükümlülüklerini ve mirasçıların erişim haklarını açıkça belirleyecektir.

Hukuki Danışmanlık

Dijital varlıklarınızın miras yoluyla intikali konusunda hukuki destek almak, dijital miras planlaması yapmak veya vefat eden bir yakınınızın dijital varlıklarına erişim talebinde bulunmak istiyorsanız, miras hukuku konusunda uzman bir avukata danışmanız önerilmektedir.

Dijital miras konusunda:

• Dijital varlık envanteri hazırlanması
• Vasiyetnamede dijital varlıklara yer verilmesi
• Platform sağlayıcılarına erişim talep dilekçesi hazırlanması
• Dijital varlıkların terekeye dahil edilmesi davası
• Yurtdışı mahkeme kararlarının tenfizi

konularında hukuki destek alabilirsiniz.

İletişim sayfamızdan bize ulaşabilir, dijital miras hukuku konularında danışmanlık alabilirsiniz.

Kaynaklar

• 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (Madde 24, 25, 599, 653)
• 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun (Madde 22)
• 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (Madde 28)
• Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi, 13.11.2020 tarih, 2020/1149 E., 2020/905 K.
• Delaware Fiduciary Access to Digital Assets Act (2015)
• Almanya Federal Mahkemesi (BGH) Facebook Kararı (2018)
• Çin Medeni Kanunu (2021) Madde 127
• Revised Uniform Fiduciary Access to Digital Assets Act (RUFADAA)

Yasal Uyarı: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Somut olayınız için bir avukata danışmanız gerekmektedir.