Emsal Karar: Trafik Kazasında "Yanlış Borçlu" Mağduriyeti

Hiç ilginiz olmayan bir trafik kazası nedeniyle banka hesabınıza haciz konulduğunu veya adınıza icra takibi başlatıldığını öğrenseniz ne yapardınız?

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, geçtiğimiz günlerde tam da bu tür bir mağduriyeti gideren, "kanun yararına bozma" niteliğinde önemli bir karara imza attı.

Olayın Özeti: Tanımadığı Bir Araç Yüzünden Borçlu Çıktı

Davacı Anıl E. mernis adresine usulüne uygun yapılmayan bir tebligat nedeniyle, aslında hiç dahil olmadığı bir icra takibiyle karşı karşıya kalmıştır. İddiaya göre, kendisine ait olduğu ileri sürülen bir araç başka bir araca arkadan çarparak maddi hasara yol açmış; bu hasar nedeniyle de "araç mahrumiyet bedeli" olarak kendisinden 7.923,64 TL talep edilmiştir. Davacı, söz konusu araçla hiçbir bağlantısı olmadığını, kazanın yaşandığı gün o aracı kullanmadığını ve işleteni olmadığını belirterek borçlu olmadığının tespiti (menfi tespit) ve haksız yere ödediği paranın iadesi (istirdat) talebiyle dava açmıştır.

Yerel Mahkemenin Hatası ve Bakanlığın Müdahalesi

Bakırköy 11. Asliye Hukuk Mahkemesi, kaza tespit tutanağını esas alarak davayı reddetmiştir,. Ancak kararın kesin olması nedeniyle olağan temyiz yolu kapalıydı. Bu noktada devreye giren Adalet Bakanlığı, kararın usul ve yasaya açıkça aykırı olduğunu belirterek 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) 363/1. maddesi uyarınca "kanun yararına temyiz" yoluna başvurmuştur.

Yargıtay: "Kayıtlar İşleteni Net Bir Şekilde Gösterir"

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi dosyayı incelediğinde mahkemenin temel bir hata yaptığını tespit etmiştir: Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi (SBM) verilerine göre, kaza tarihinde söz konusu aracın işleteni davacı Anıl E. değil, İsmail E. isimli başka bir şahıstır. Kazaya karışan aracın sürücüsü veya işleteni olmadığı resmi kayıtlarla sabit olan bir kişinin, kaza tespit tutanağındaki hatalı bir veri nedeniyle sorumlu tutulması hukuka aykırıdır.

Sonuç ve Değerlendirme:

Yargıtay, davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken reddedilmesini hatalı bulmuş ve yerel mahkemenin kararının kanun yararına bozulmasına hükmetmiştir.

Bu karar neden önemli?

İşleten Sıfatı: Trafik kazalarından doğan tazminat sorumluluğunda "araç işleteni" veya "sürücü" olmak esastır. Adınıza kayıtlı olmayan bir araçtan dolayı sorumlu tutulamazsınız.

Resmi Kayıtların Önceliği: Mahkemeler sadece kaza tutanağıyla yetinmemeli, SBM veya Emniyet kayıtlarından işleten sıfatını teyit etmelidir.

Hukuki Koruma: Kesinleşmiş olsa bile, yasaya aykırı kararlara karşı "kanun yararına temyiz" mekanizmasıyla adaletin sağlanması mümkündür. Hukuki süreçlerde karşınıza çıkan hatalı borçlandırmalar karşısında "ödeme yaptım, artık yapacak bir şey yok" dememek gerekir. Doğru hukuki adımlarla haksız ödenen bedellerin geri alınması mümkündür.

--------------------------------------------------------------------------------

Bu içerik, Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 22.09.2025 tarihli, 2025/7319 Esas ve 2025/12884 Karar sayılı ilamı çerçevesinde bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır.

#yargitay-kararlari