Kripto Para ve Dijital Varlıkların Haczi

TL;DR: Türkiye'de kripto varlıklar, 02.07.2024 tarihli 7518 sayılı Kanun ile 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu kapsamına alınmış ve hukuki statüleri netleştirilmiştir. İİK'nın hacze ilişkin genel hükümleri çerçevesinde kripto varlıklar haczedilebilir; İİK m. 89/1 uyarınca icra dairelerinin SPK lisanslı yerli kripto borsalarına haciz ihbarnamesi göndermesi ve borçlunun hesaplarının bloke edilmesi pratikte mümkündür. Bununla birlikte, merkeziyetsiz soğuk cüzdanlarda tutulan varlıkların teknik olarak ele geçirilmesi son derece güçtür; bu durum özellikle son dönemde Bitcoin'e kaçış eğiliminin temel gerekçesini oluşturmaktadır. Borçlunun kripto varlıklarını mal beyanında gizlemesi İİK m. 338 kapsamında tazyik hapsi, kasıtlı olarak devretmesi ise İİK m. 277 vd. tasarrufun iptali davasının konusunu oluşturur. MASAK'ın 28 Haziran 2025 tarihli Tebliğ No:29 ile getirdiği transfer limitleri ve 72 saatlik bekleme kuralı, kripto yoluyla malvarlığı kaçırmanın önüne geçmeye yönelik en güncel düzenleyici adımdır.

Yazar: Avukat Yusuf KILIÇKAN

Tarih: 28 Nisan 2026

Neden Kripto Para Haczi Bu Kadar Güncel?

İcra takibine maruz kalan borçluların bir kısmı, varlıklarını nakit ve banka hesaplarından çıkararak kripto varlıklara, özellikle Bitcoin'e aktarıyor. Gerekçe net: Bitcoin, merkezi bir kurum tarafından tutulmadığında ya da soğuk cüzdana taşındığında icra dairesinin ulaşamayacağı bir dijital alan yaratıyor.

Bu eğilim tesadüf değil; bilinçli bir malvarlığı kaçırma stratejisinin ürünüdür. Türkiye'de toplam spot kripto işlem hacminin 2024 itibarıyla 106,9 milyar dolar seviyesine ulaşması ve ülkenin küresel kripto işlem hacminde dünya dördüncüsü konumunda bulunması, bu meselenin ne kadar büyük bir hukuki sorun alanı yarattığını ortaya koymaktadır.

Kripto Varlıkların Hukuki Niteliği: 7518 Sayılı Kanun'un Getirdikleri

Tanım ve Kapsam

02.07.2024 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7518 sayılı Sermaye Piyasası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, 6362 sayılı SPK'ya 35/B, 35/C ve 99/B maddelerini ekleyerek kripto varlıkların Türk hukukundaki ilk kapsamlı yasal çerçevesini oluşturmuştur. Bu kanuna göre kripto varlık; dağıtık defter teknolojisi veya benzer bir teknolojik altyapı kullanılarak elektronik olarak oluşturulan, saklanan ve transfer edilen gayri maddi varlıktır.

Bu tanım son derece belirleyici bir hukuki sonuç doğurmaktadır: kripto varlıklar ne bir para birimi, ne elektronik para, ne de klasik menkul kıymet sayılmaktadır; ancak ekonomik değer taşıyan ve başkasına devredilebilir gayri maddi varlık olarak tanımlanmıştır. İİK m. 85 uyarınca borçlunun kıymetli evrak ve diğer malları haczedilebileceği ve İİK'da kripto varlıkların haczini açıkça yasaklayan özel bir hüküm bulunmadığı göz önünde tutulduğunda bu varlıkların hacze konu olabileceği tartışmasız hâle gelmiştir.

Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcılarının SPK Denetimine Girmesi

7518 sayılı Kanun ile Türkiye'de faaliyet gösteren tüm kripto varlık hizmet sağlayıcıları (KVHS) SPK lisansı almak, asgari sermaye koşulunu karşılamak ve Sermaye Piyasası Kurulu'na bildirim ve denetim yükümlülüklerini yerine getirmek zorunda kılınmıştır. Paribu, BtcTurk, Bitci ve Bitlo başta olmak üzere yerli platformlar bu çerçevede faaliyetlerini sürdürmektedir. Bu lisanslama zorunluluğunun icra hukuku açısından kritik bir sonucu vardır: SPK lisanslı borsalar artık yetkili mercilerin haciz ihbarnamesi ve bilgi talep kararlarına uymakla yükümlü finansal kuruluşlar konumundadır.

MASAK Düzenlemelerinin Son Hâli: 28 Haziran 2025 Tebliğ No:29

Kripto varlıkların denetim çerçevesi yalnızca 7518 sayılı Kanunla sınırlı kalmamıştır. MASAK'ın 28 Haziran 2025 tarihli ve 29 numaralı Tebliği ile kripto transferlerine yönelik sıkılaştırılmış kurallar getirilmiştir: kripto çekim işlemlerinde alım veya takas işleminin ardından stablecoin için en az 48 saat, diğer kripto varlıklar için 72 saat bekleme zorunluluğu uygulanmaktadır. Stablecoin transferleri günlük 3.000 USD ve aylık 50.000 USD, diğer kripto varlık transferleri ise günlük 6.000 USD ve aylık 100.000 USD ile sınırlandırılmıştır. Tüm transferlerde en az 20 karakter açıklama zorunluluğu da getirilmiştir.

Bu düzenlemeler, borçlunun icra takibi başlatıldığında kripto varlıklarını hızla yerli platformdan çıkararak yurt dışına ya da soğuk cüzdana aktarma imkânını doğrudan kısıtlamaktadır. 72 saatlik bekleme kuralı, alacaklıların haciz işlemini tamamlayabilmeleri için kritik bir zaman penceresi açmaktadır.

Bunların yanı sıra 25 Aralık 2024 tarihli 9305 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararı ile KVHS'ler "finansal kuruluş" statüsüne alınmış; uyum görevlisi atama zorunluluğu, elektronik tebligat sistemine kayıt yükümlülüğü ve gizlilik tabanlı kripto varlıklarda uzaktan kimlik tespiti yasağı hayata geçirilmiştir.

Kripto Varlıkların Haczedilmesi: Sıcak Cüzdan ve Soğuk Cüzdan Ayrımı

Kripto varlık haczi pratikte iki farklı teknik gerçekle yüzleşmektedir: varlığın nerede saklandığı, yani sıcak cüzdanda mı yoksa soğuk cüzdanda mı tutulduğu, başarı ihtimalini belirleyen en kritik faktördür.

Sıcak Cüzdan

Sıcak cüzdan; kripto para borsasında tutulan hesap, web tabanlı cüzdan ya da sürekli internet bağlantısı bulunan uygulama cüzdanıdır. Paribu, BtcTurk gibi yerli borsalardaki hesaplar bu kategoriye girmektedir.

Bu varlıklara haciz için izlenecek yol bellidir: alacaklının talebi üzerine icra dairesi İİK m. 89/1 kapsamında SPK lisanslı kripto borsasına haciz ihbarnamesi gönderir. Borsanın hukuk birimi borçlunun hesabındaki varlıkları tespit eder ve borç miktarıyla sınırlı olmak kaydıyla söz konusu varlıkları bloke eder. Ardından haczedilen kripto varlık, o anki piyasa değerinden TL'ye çevrilmek suretiyle icra dosyasına yatırılır ya da satışa çıkarılır.

Türkiye'de kripto varlık haczine ilişkin ilk somut örnek Ekim 2022'de yaşanmıştır. İstanbul 14. İcra Dairesi'nin kararıyla bir borçlunun yerli kripto borsasındaki hesabında bulunan yaklaşık 60.000 TL değerindeki kripto varlık haczedilmiş ve hesap bloke edilmiştir. Bu örnek, icra dairelerinin SPK lisanslı platformlara İİK m. 89/1 kapsamında haciz ihbarnamesi gönderebileceğini ve uygulamanın fiilen mümkün olduğunu somut biçimde kanıtlamıştır.

Soğuk Cüzdan

Soğuk cüzdan; Ledger, Trezor gibi donanım cüzdanları ile Metamask gibi merkeziyetsiz yazılım cüzdanlarıdır. Bu cüzdanlardaki varlıklar hiçbir merkezi kurum tarafından tutulmaz; yalnızca borçlunun elindeki özel anahtar (private key) veya kurtarma ifadesiyle (seed phrase) erişilebilir.

Teknik engel açıktır: özel anahtar bilinmeden soğuk cüzdandaki varlıklara fiilen erişmek mümkün değildir. İcra dairesinin bu varlıklara doğrudan el koyma imkânı yoktur. Bununla birlikte, teknik engel hukuki yükümlülüğü ortadan kaldırmaz.

Türk icra hukuku çerçevesinde borçlu, İİK m. 74 kapsamında mal beyanında bulunmak zorundadır. Mal beyanı yükümlülüğü kripto varlıkları açıkça kapsamaktadır; borçlunun soğuk cüzdanındaki Bitcoin'ini beyan etmemesi İİK m. 338/1 uyarınca tazyik hapsi yaptırımına yol açar. Mahkeme ayrıca borçluyu özel anahtarını ve seed phrase'ini icra dairesine teslim etmeye zorlayabilir; teslim etmemesi hâlinde yeniden tazyik hapsi uygulanabilir.

Öte yandan, borçlunun soğuk cüzdandaki varlıkları gizlemesi ya da özel anahtarı vermediğini iddia etmesi hâlinde onchain analiz yöntemlerine başvurmak da mümkündür. Borçlunun bilinen cüzdan adreslerinden yapılan transferler blokzincir üzerinde izlenebilir, fonların hareketine dair somut delil elde edilebilir.

Kripto Türevleri ve Diğer Dijital Varlıklar

Haciz kapsamı yalnızca Bitcoin ve Ethereum gibi ana coinlerle sınırlı değildir. NFT'ler (Non-Fungible Token) dijital varlık niteliğinde olduklarından hacze konu olabilir. DeFi protokollerindeki stake edilmiş varlıklar ve likidite havuzlarındaki tokenlar da haciz kapsamında değerlendirilebilir. USDT ve USDC gibi stablecoinler doğrudan haciz kapsamındadır. Kripto borsalarındaki açık pozisyonlar ve vadeli sözleşme gelirleri de alacaklının takip edebileceği varlıklar arasında yer almaktadır.

Bu noktada SPK m. 35/B fıkra 10 uyarınca önemli bir istisna bulunmaktadır: kripto varlıkları konu alan rehin sözleşmelerine 6750 sayılı Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu uygulanmaz. Kanun koyucunun kripto varlıkları klasik taşınır mal sınıflandırmasından çıkarması, bu varlıkların kendine özgü hukuki statüsünü açıkça teyit etmektedir.

Kıymet Takdiri: Volatilite Sorunu

Kripto varlıkların değeri kimi zaman tek bir gün içinde yüzde on ya da daha fazla değişebilir. Bu yüksek volatilite, haczedilen varlığın değer tespitinde ciddi sorunlar doğurur.

Haciz ve satış aşamalarında değer tespiti için haciz tarihindeki piyasa kurunu esas almak temel kural olmakla birlikte, yüksek volatilite dönemlerinde birden fazla referans noktası alınması ya da kıymet takdirinin belirli aralıklarla güncellenmesi hakkaniyete uygun bir yaklaşım olarak öngörülmektedir. İcra müdürünün hem alacaklının hem de borçlunun menfaatlerini dengeleyen adil bir satış süreci yönetmesi zorunludur. Borçlunun varlığının anlık fiyattan çok daha düşük değerlendirilmesi ya da çok daha yüksek olduğu bir dönemde satışa çıkarılması, itiraz konusu oluşturabilecek ölçüde haksız sonuçlar doğurabilir.

Borçluların Kripto Varlıklara Sığınması

Son dönemde gözlemlenen tablonun hukuki boyutunu açık yüreklilikle ortaya koymak gerekir. Özellikle hacizden önce kripto alımı şu hukuki sonuçları doğurabilir.

Tasarrufun İptali Davası: İİK m. 277 vd.

Borçlunun, alacaklıya zarar vermek kastıyla banka hesabındaki parayı kripto varlığa dönüştürmesi ve ardından bu varlığı soğuk cüzdana aktararak gizlemesi ya da üçüncü kişiye devretmesi, İİK m. 277 vd. kapsamında tasarrufun iptali davasının konusunu oluşturur. Bu dava alacaklının beş yıl içinde icra mahkemesinde açabileceği ve başarı halinde borçlunun söz konusu tasarrufunun alacaklıya karşı geçersiz sayılmasını sağlayan güçlü bir araçtır.

Tasarrufun iptali davasında kripto varlık bağlamında ispat genellikle güçleşmektedir; ancak blokzincir analizi borçlunun cüzdan hareketlerini şeffaf biçimde ortaya koyabilmektedir. Gizlilik odaklı coinlerin kullanılması — Monero gibi — takibi zorlaştırır; ancak bu tercih başlı başına şüpheli işlem bildirimi kapsamına girme riskini artırır.

Mal Beyanında Gerçeğe Aykırı Beyanda Bulunmak: İİK m. 338

Borçlunun icra takibinde kripto varlıklarını mal beyanında gizlemesi veya gerçeğe aykırı beyanda bulunması, İİK m. 338/1 kapsamında üç aya kadar tazyik hapsiyle cezalandırılır. Bu yaptırım adli para cezasına çevrilemez ve ertelenemeyen doğrudan kişi özgürlüğünü kısıtlayan bir önlemdir.

MASAK Şüpheli İşlem Bildirimi

SPK lisanslı borsalar, borçlunun icra takibinin hemen ardından gerçekleştirdiği büyük miktarlı kripto alım işlemlerini veya olağandışı transfer hareketlerini MASAK'a şüpheli işlem olarak bildirmekle yükümlüdür. Bu bildirim; hem MASAK soruşturmasını tetikleyebilir hem de aynı varlık hakkında birden fazla kanaldan eş zamanlı inceleme başlatılmasına zemin hazırlayabilir.

Alacaklı İçin Pratik Strateji: Kripto Varlıkları Nasıl Tespit Edilir?

Alacaklının kripto takibinde kullanabileceği araçlar şu şekilde sıralanabilir.

Bilgi talep kararı: Mahkemeden borçlunun tüm kripto borsalarındaki hesap bilgilerini açıklamasını emreden bir bilgi talep kararı alınabilir. SPK lisanslı borsalar bu karara uymak zorundadır.

Borçlunun mal beyanı: Takip başladığında mal beyanı alınarak kripto varlıkların açıklanması talep edilir; gerçeğe aykırılık hâlinde tazyik hapsi yaptırımı uygulanabilir.

Onchain analiz: Borçlunun bilinen cüzdan adresleri tespit edilirse blokzincir üzerindeki tüm işlem geçmişi görünür hâle gelebilir. Bu konuda uzman onchain analiz şirketleriyle çalışmak pratikte ciddi sonuçlar vermektedir.

Bankadan kripto borsasına para akışı takibi: MASAK'ın banka-borsa arası işlemleri izlemesi ve borsaların yükümlü kuruluş statüsünde bulunması sayesinde borçlunun banka hesabından kripto borsasına yaptığı ödemelerin tespiti mümkündür.

Yurt Dışı Borsaları: Hukuki Sınır Çizgisi

Borçlu varlıklarını Binance Global, Bybit veya Kraken gibi yurt dışı merkezli platformlara aktarırsa durum köklü biçimde değişmektedir. Türkiye'den gönderilen haciz ihbarnamesi, bu platformların yasal olarak tabi olduğu ülkedeki hukukun tanımaması hâlinde uygulatılamamaktadır. Türk mahkemesi kararlarının yurt dışı firmalara tenfiz yoluyla ulaştırılması ise uzun ve sonucu belirsiz bir süreçtir.

Bu gerçek, son dönemdeki borçlu stratejisinin mantığını açıklamaktadır: yerli borsadan yurt dışı borsaya, ardından soğuk cüzdana geçiş zinciri, sistematik bir malvarlığı gizleme planı olarak işletilebilmektedir. Ancak bu işlemlerin MASAK izleme kapsamında kalması ve transfer limitlerinin getirilmiş olması, bu zincirin ilk halkasını ciddi ölçüde kısmıştır.

NFT ve Metaverse Varlıkları: Gri Alan

NFT ve metaverse varlıklarının haczi, kripto varlık haczinin dahi ötesinde bir gri alan oluşturmaktadır. Değeri son derece öznel olan, aktif bir ikincil piyasasının bulunmadığı ya da değeri anlık olarak değişen NFT'lerin kıymet takdiri güçlükler barındırmaktadır. Bununla birlikte hukuki çerçeve açısından bunların da haczedilebilir gayri maddi varlıklar kategorisinde değerlendirilmesi gerektiği, teorik hukuki değerlendirmelerde baskın görüştür. Bu alana ilişkin yerleşik yargı içtihadı Türkiye'de henüz oluşmamıştır.

Uygulamada Sık Karşılaşılan Hatalar

Alacaklılar açısından en kritik hata, haciz ihbarnamesini yalnızca bankalara göndermektir. Günümüzde mal beyanında banka hesabı beyan etmeyen ama kripto borsasındaki varlıkları gizleyen borçlulara karşı kripto borsalarına da ihbarname gönderilmesi artık standart bir uygulama hâline gelmelidir.

Borçlular açısından ise icra takibi başladıktan sonra kripto alımına hız vermek, tasarrufun iptali davasına kapı aralamakta ve aynı zamanda MASAK şüpheli işlem bildirimine konu olmaktadır. Böyle bir stratejinin kısa vadeli avantajı, uzun vadeli hukuki risklerinin yanında son derece sınırlı kalmaktadır.

Soğuk cüzdanın mutlak güvenli sığınak olduğunu varsaymak da temel bir yanılgıdır. Özel anahtarı beyan etmemek tazyik hapsi gerektirir; bu hapis cezası tatmin edici bir sonuç sağlanana kadar tekrarlanabilir.

Avukat Yusuf KILIÇKAN

28 Nisan 2026

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

1. Kripto param var, icra takibi başlatıldı. Bunlar haczedilebilir mi?

Evet. 7518 sayılı Kanun ve İİK'nın genel hükümleri çerçevesinde kripto varlıklar haczedilebilir malvarlığı unsurlarıdır. Yerli SPK lisanslı borsalardaki varlıklarınıza İİK m. 89/1 kapsamında haciz ihbarnamesiyle bloke konulabilir. Soğuk cüzdanınız varsa mal beyanında bildirmeniz zorunludur; gizlemeniz tazyik hapsiyle sonuçlanabilir.

2. Bitcoin'imi Ledger cüzdanına aktardım, icra dairesi erişemez mi?

Teknik olarak erişimi güçtür; ancak hukuken yükümlülükleriniz devam etmektedir. Mal beyanında bu varlığı bildirmeniz zorunludur. Bildirmezseniz İİK m. 338 kapsamında tazyik hapsi uygulanabilir. Mahkeme sizi özel anahtarı ve seed phrase'i teslim etmeye zorlayabilir; teslim etmemeniz hâlinde yeniden tazyik hapsi gündeme gelir.

3. İcra takibi başlamadan önce Bitcoin aldım, sorun olur mu?

Alımın zamanlaması kritik önem taşır. Alacaklıya zarar vermek kastıyla yapıldığı anlaşılırsa İİK m. 277 vd. kapsamında tasarrufun iptali davası açılabilir. MASAK'ın şüpheli işlem bildirim sistemi ve banka-borsa arası transfer takibi sayesinde bu hareketlerin tespiti artık çok daha kolaydır.

4. Yurt dışı kripto borsasındaki varlıklarıma Türkiye'den haciz konulabilir mi?

Mevcut hukuki çerçevede son derece güçtür. Türkiye'den gönderilen haciz ihbarnamesi, ilgili borsanın ülkesindeki hukukun tanımaması hâlinde uygulatılamaz. Bununla birlikte MASAK'ın transfer limitleri ve 72 saatlik bekleme kuralı, yerli borsadan yurt dışı borsaya anlık transfer imkânını kısıtlamaktadır.

5. NFT'lerim haczedilebilir mi?

Teorik hukuki değerlendirmelere göre evet; dijital varlık niteliğinde olduklarından hacze konu olabilirler. Ancak bu alanda Türkiye'de henüz yerleşik yargı içtihadı bulunmamaktadır. Kıymet takdiri, özellikle öznel değeri olan ya da aktif ikincil piyasası olmayan NFT'lerde ciddi pratik güçlükler barındırmaktadır.

6. Kripto borsama haciz ihbarnamesi gelirse ne yapmalıyım?

Haciz ihbarnamesine itiraz etmek istiyorsanız tebliğden itibaren yedi gün içinde icra dairesine itiraz etmeniz gerekir. Haczin hukuka aykırı olduğunu ya da orantısız uygulandığını ileri sürerek icra mahkemesine şikâyet yoluna da başvurabilirsiniz. Bu süreçte alanında deneyimli bir avukattan destek almanızı öneririm.

7. Kripto para alım-satım kazançları vergilendirilecek mi?

Mart 2026 itibarıyla TBMM'ye sunulan kanun teklifinde stopaj ve yüzde 0,03 oranında işlem vergisi getirilmesi öngörülmektedir. Mevcut durumda ise kripto kazançları arızi veya ticari kazanç olarak gelir vergisine tabi tutulabilmektedir. Konu hâlâ gelişmekte olduğundan güncel mevzuatın takip edilmesi önerilir.

8. Mal beyanında kripto varlıklarımı bildirmek zorunda mıyım?

Evet. İİK m. 74 kapsamındaki mal beyanı yükümlülüğü kripto varlıkları da kapsar. Beyan etmemek ya da gerçeğe aykırı beyanda bulunmak İİK m. 338/1 uyarınca tazyik hapsiyle sonuçlanır; bu yaptırım adli para cezasına çevrilemeyen ve ertelenemeyen bir özgürlük kısıtlamasıdır.

9. Kripto varlık haczinde kıymet takdiri nasıl yapılır?

Temel kural haciz tarihi itibarıyla geçerli piyasa kurunu esas almaktır. Yüksek volatilite dönemlerinde ise birden fazla referans noktasının alınması veya kıymet takdirinin güncellenmesi hakkaniyete uygun bir yaklaşım olarak öngörülmektedir. Haczedilen varlığın piyasa fiyatının çok altında ya da üstünde belirlenmesi itiraz gerekçesi oluşturabilir.

10. Borçlu kripto varlıklarını başkasına devrettiyse ne yapabilirim?

İİK m. 277 vd. kapsamında tasarrufun iptali davası açabilirsiniz. Borçlunun alacaklılara zarar vermek kastıyla yaptığı devirlerin iptali için beş yıllık hak düşürücü süre mevcuttur. Blokzincir üzerindeki transfer kayıtları bu davada güçlü delil niteliği taşımaktadır; onchain analiz yaptırarak devirini belgeleyen teknik rapor hazırlatmak davanın seyrini belirleyebilir.

Yazar Hakkında

Avukat Yusuf KILIÇKAN, blockchain hukuku, dijital hukuk ve icra-iflas hukuku alanlarında faaliyet gösteren uzman bir hukukçudur. Kripto varlıkların haczi, tasarrufun iptali davaları, MASAK uyumluluk süreçleri ve dijital varlık uyuşmazlıklarında müvekkillere hukuki danışmanlık ve dava takibi hizmeti sunmaktadır. Hukuki yazılarına yusufkilickan.av.tr adresinden ulaşabilirsiniz.

Yasal Uyarı

Bu makale yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki tavsiye niteliği taşımamaktadır. Kripto varlıkların haczi ve dijital varlık uyuşmazlıkları, hızla gelişen bir hukuki alan olup mevzuat ve yargı içtihatları kısa sürede değişebilmektedir. MASAK transfer limitleri, SPK lisanslama gereklilikleri ve vergi düzenlemeleri sürekli güncellendiğinden başvuru anında yetkili mercilerin en güncel bilgilerinin teyit edilmesi önerilir. Somut hukuki durumunuz için mutlaka alanında uzman bir icra-iflas veya blockchain hukuku avukatından destek almanız tavsiye edilir.