Blog'a Dön
4/6/2026
Av. Yusuf Kılıçkan
FİKRİ VE SINAİ MÜLKİYET HUKUKU

Marka ve Patent Hakları

Paylaş
Marka ve Patent Hakları

TL;DR: Türkiye'de sınai mülkiyet hakları — marka, patent, faydalı model, tasarım ve coğrafi işaretler — 10 Ocak 2017'de yürürlüğe giren 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu çerçevesinde Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) nezdinde tescil yoluyla kazanılır. Marka koruması 10 yıl, patent 20 yıl, faydalı model 10 yıl, tescilli tasarım en fazla 25 yıl, coğrafi işaret ise süresiz koruma sağlar. Hak ihlali durumunda tescil sahipleri Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nde durdurma, el koyma ve tazminat davaları açabilir; Paris Sözleşmesi ve Avrupa Patent Sözleşmesi gibi uluslararası anlaşmalar kapsamında haklar sınır ötesinde de korunabilir. Tescilsiz kullanılan marka ve tasarımlar ciddi hukuki açıklar doğurur; bu alanda en büyük risk, değerli bir varlığın sahipsiz kalmasıdır.

YAZAR: Avukat Yusuf KILIÇKAN

TARİH: 06.04.2026

Sınai Mülkiyet Hukukunun Çerçevesi ve Önemi

Sınai mülkiyet hakları, bir işletmenin ya da bireyin ticari ve teknik değer taşıyan yaratımları üzerinde belirli süre boyunca münhasır kullanım ve gelir elde etme yetkisi tanıyan hukuki araçlardır. Geleneksel anlayışta fabrika, makine ya da stok gibi somut varlıklar işletmenin değerini belirlerken; günümüz ekonomisinde bir işletmenin en değerli varlıkları çoğunlukla markası, buluşu ve tasarımından oluşmaktadır. Bu varlıklar doğru koruma altına alınmadığında, rakipler tarafından serbestçe kopyalanabilir ya da işgal edilebilir.

Türkiye'de sınai mülkiyet haklarının temel yasal dayanağı 22/12/2016 tarihli ve 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'dur (SMK). Bu kanun, marka, coğrafi işaret, tasarım, patent ve faydalı model ile geleneksel ürün adlarına ilişkin başvuruları, tescil ve tescil sonrası işlemleri ve bu hakların ihlaline dair hem hukuki hem de cezai yaptırımları tek çatı altında düzenlemektedir. Kanun öncesinde dağınık hâlde bulunan kararname mevzuatının yerini alan SMK, Türkiye'yi uluslararası standartlara yaklaştıran kapsamlı bir reform niteliğindedir.

Tescil işlemleri Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) tarafından yürütülür. Marka ve tasarım başvurularında marka vekili, patent ve faydalı model başvurularında ise patent vekili aracılığıyla temsil imkânı mevcuttur; ancak bu vekâlet zorunlu değildir.

Marka: Kimliğin Hukuki Zırhı

Marka, SMK md. 4'e göre bir teşebbüsün mallarının veya hizmetlerinin diğer teşebbüslerin mallarından veya hizmetlerinden ayırt edilmesini sağlayan ve sicilde gösterilebilir nitelikteki her tür işarettir. Kişi adları, sözcükler, şekiller, renkler, harfler, sayılar, sesler ve malların ya da ambalajlarının biçimi; tek başına ya da birlikte marka olarak tescil edilebilir.

Marka tescilinin temel işlevi, sahibe münhasır kullanım hakkı tanımasıdır. Tescilli marka sahibi; aynı veya benzer mal ya da hizmetlerde aynı ya da karıştırılma ihtimali olan işaretlerin kullanılmasını, markanın itibarından haksız yarar sağlanmasını ve ayırt edici karakterinin zedelenmesini engelleyebilir.

Tescil sürecinin aşamaları şu şekilde işler: Başvuru TÜRKPATENT'e yapılır ve Nice Sınıflandırması kapsamında mal ve hizmet sınıfları belirlenir. Kurum başvuruyu mutlak ret gerekçeleri bakımından inceler; ardından Bülten'de yayımlanır ve iki aylık itiraz süresi başlar. İtiraz yoksa ya da itirazlar reddedilirse, tescil ücreti ödenerek marka sicile kaydedilir.

Koruma süresi başvuru tarihinden itibaren on yıldır. Onarlı dönemler halinde sınırsız sayıda yenilenebilir; bu nedenle marka teorik olarak sonsuza kadar korunabilir. Koruma süresi dolduğunda marka sicilden silinir; ancak son kullanma tarihinden itibaren altı aylık ek süre içinde gecikme ücreti ödenerek yenileme yapılabilir.

Tanınmış markalar özel bir koruma rejiminden yararlanır. SMK md. 6/5 uyarınca, Türkiye'de tanınmışlık düzeyine ulaşan bir markanın itibarının zarar görebileceği ya da ayırt edici karakterinin zedelenebileceği hallerde, aynı veya benzer markanın tescil başvurusu farklı mal veya hizmetler için dahi yapılmış olsa reddedilebilir. Bu kural, tanınmış markaların sektör sınırları ötesinde de koruma altında olduğu anlamına gelir.

Kullanım zorunluluğu uygulamada kritik önem taşır. Tescil tarihinden itibaren beş yıl içinde ciddi biçimde kullanılmayan ya da beş yıl kesintisiz kullanılmayan markalar iptal riskiyle karşı karşıyadır. 10 Ocak 2024 tarihinden itibaren bu iptal talepleri artık Kurum tarafından da incelenebilmekte ve sonuçlandırılabilmektedir. Bu gelişme, özellikle savunma amacıyla tescil edilmiş ve gerçek anlamda kullanılmayan yüz binlerce markanın iptal tehdidine açık hale gelmesi bakımından son derece önemlidir.

Patent: Buluş Hakkının Korunması

Patent, yeni olan, sanayiye uygulanabilen ve tekniğin bilinen durumunu aşan buluşlar için SMK md. 82 ve devamı kapsamında verilen bir sınai mülkiyet hakkıdır. Patent sahibi, buluşun ticari amaçlarla üretilmesini, satılmasını, ithal edilmesini ya da kullanılmasını belirli süre boyunca münhasıran kontrol eder.

Patentin unsurları üç temel ölçüte dayanır. Yenilik ilkesi, buluşun başvuru tarihinden önce tekniğin bilinen durumuna dahil olmamasını gerektirir. Tekniğin bilinen durumunu aşma ilkesi, buluşun ilgili alandaki bir uzmana göre açık olmayan bir adım içermesini zorunlu kılar. Sanayiye uygulanabilirlik ise buluşun tarım dahil herhangi bir sanayi dalında üretilebilir ya da kullanılabilir nitelikte olmasını ifade eder.

Koruma süresi başvuru tarihinden itibaren 20 yıldır ve bu süre uzatılamaz. Patent süresi dolduğunda buluş kamuya mal olur ve herkes serbestçe kullanabilir. Bu nedenle patent stratejisinde erken başvuru tarihi belirleyici önem taşır.

Patent başvuru sürecinde dikkat edilmesi gereken kritik nokta, başvurudan önce buluşun kamuoyuna açıklanmamasıdır. Bir konferansta sunulan, bilimsel makalede yayımlanan ya da ürün olarak piyasaya sürülen bir buluş yenilik kriterini kaybeder ve artık patentlenemez. Bu nedenle buluş geliştirme sürecinde gizlilik anlaşmaları (NDA) hayati önem taşır.

Biyoteknoloji, yazılım ve iş yöntemleri alanlarında patentte özel sınırlamalar mevcuttur. Keşifler, bilimsel teoriler, matematiksel yöntemler ve salt zihinsel faaliyete dayanan iş yöntemleri SMK kapsamında patent korumasından yararlanamaz. Yazılım tabanlı buluşlar ancak teknik nitelik taşımaları halinde patentlenebilir; bu sınır uygulamada tartışmalıdır.

Faydalı Model: Küçük Buluşun Hızlı Koruması

Faydalı model, SMK'nın 143. ve devamı maddelerinde düzenlenen ve patente kıyasla daha hafif koşullarla elde edilebilen bir sınai mülkiyet hakkıdır. Üç boyutlu ürünlere yönelik olup tekniğin bilinen durumunu aşma koşulu patent kadar sıkı aranmaz; yenilik ve sanayiye uygulanabilirlik yeterlidir.

Koruma süresi başvuru tarihinden itibaren 10 yıldır ve uzatılamaz.

Faydalı modelin patent karşısındaki temel avantajları şunlardır: inceleme süreci daha hızlıdır, masraflar daha düşüktür ve küçük ölçekli iyileştirmeler için daha uygun bir araç sunar. Özellikle endüstriyel ürünlere uygulanabilen basit mekanik buluşlar, hızla değişen pazarlarda piyasaya çıkış süresini kısaltmak isteyen işletmeler için faydalı model en pratik tercih olmaktadır.

Önemli bir kısıtlama olarak faydalı model kimyasal madde, biyolojik veya mikrobiyolojik ürünler ile yöntemler için kullanılamaz; bu alanlar patent ile korunur.

Tasarım: Görsel Kimliğin Korunması

Tasarım, ürünün tüm veya bir parçasının görünümünü oluşturan çizgiler, şekiller, biçimler, renkler, dokular, malzemeler ve esneklik gibi özelliklerdir. SMK md. 55 kapsamında tescil edilebilmesi için tasarımın yeni ve ayırt edici nitelik taşıması gerekir.

Yenilik, tasarımın tescil başvurusundan önce kamuoyuna açıklanmamış olmasını; ayırt edicilik ise bilgilendirilmiş kullanıcı üzerinde genel bir izlenim açısından mevcut tasarımlardan belirgin biçimde farklılaşmasını ifade eder.

Koruma süresi başvuru tarihinden itibaren beş yıl olup beşer yıllık dönemler halinde yenilenerek en fazla 25 yıl boyunca sürdürülebilir. Bu nedenle tasarım tescili, özellikle moda, mobilya, ambalaj ve elektronik ürünlerde uzun vadeli rekabet avantajı sağlayan stratejik bir araç olarak öne çıkmaktadır.

Tescilsiz tasarım da SMK kapsamında sınırlı korumadan yararlanır. Tescilsiz bir tasarım ilk kez kamuoyuna sunulmasından itibaren üç yıl boyunca kopyalamaya karşı korunur; ancak bu koruma tescilli tasarıma tanınan münhasır haklardan çok daha dardır ve ispat yükü hak sahibindedir.

Tasarım ile telif hakkı arasındaki ilişki önemli bir pratik meseledir. Estetik nitelik taşıyan ve özgün yaratıcılık içeren tasarımlar, aynı anda hem tasarım tesciliyle hem de 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında telif hakkıyla koruma altında olabilir. Telif hakkı koruması tescil gerektirmez ve süre bakımından çok daha uzundur; ancak ispat boyutunda güçlükler yaratabilir.

Coğrafi İşaret: Kökenin Değeri

Coğrafi işaret, belirgin bir niteliği, ünü veya diğer özellikleri itibarıyla coğrafi kaynağından kaynaklandığı durumda, bir bölge, alan, yöre veya ülkeden kaynaklanan bir ürünü tanımlayan işarettir. SMK md. 33 ve devamı, Türkiye'deki coğrafi işaret tescilini düzenlemektedir.

Coğrafi işaretler ikiye ayrılır. Menşe adı; kalitesi veya özellikleri esas ya da yalnızca o yörenin coğrafi çevresine özgü doğal ve insan faktörlerinden kaynaklanan ürünleri ifade eder (örneğin Maraş dondurması, Antep baklavası). Mahreç işareti; belirli bir kalitesi, ünü veya karakteri bakımından coğrafi kaynağına atfedilebilenler içindir.

Koruma süresi, sınai mülkiyet hakları arasında istisna bir nitelik taşır: coğrafi işaretler süresizdir. Tescil koşulları devam ettiği sürece koruma sona ermez. Bu özellikleriyle coğrafi işaretler marka ve patentten köklü biçimde ayrışır.

Kullanım hakkı tescil sahibine değil, coğrafi bölgede üretim yapan ve belirlenen standartları karşılayan kişilere aittir. Tescil sahibi bir dernek, kooperatif ya da kamu kurumu olabilir; bireysel işletmeler bu hakkı kendi başına değil, tescil çerçevesinde kullanabilir.

Türkiye'nin coğrafi işaret zenginliği uluslararası düzeyde önemli bir varlık oluşturmaktadır. Anadolu Kerevizi'nden Erzincan Tulum Peyniri'ne, Bursa İpek Kozasından Isparta Gülü'ne kadar yüzlerce ürün tescil kapsamındadır. Bu varlığın korunması, ihracat pazarlarında kaynak güvencesi ve marka değeri açısından stratejik bir rekabet avantajı sağlar.

Koruma Sürelerinin Karşılaştırmalı Özeti

Türk sınai mülkiyet hukukundaki koruma süreleri şu şekilde özetlenebilir: Marka koruması başvuru tarihinden itibaren on yıl sürer ve sınırsız kez yenilenebilir. Patent koruması yirmi yıldır ve uzatılamaz. Faydalı model koruması on yıldır ve uzatılamaz. Tescilli tasarım koruması beşer yıllık dönemler halinde en fazla yirmi beş yıla uzatılabilir. Coğrafi işaretler ise tescil koşulları devam ettiği sürece süresiz olarak korunur.

Bu süreler hesaplanırken başvuru tarihi esas alınır; tescil tarihi değil. Bu ayrım, başvuru ile tescil arasında uzun süre geçen hallerde hak sahibi lehine belirleyici sonuçlar doğurabilir.

Hak İhlali: Tecavüzün Hukuki Boyutu

Sınai mülkiyet hakkına tecavüz, SMK md. 29'da (marka), md. 141'de (patent ve faydalı model) ve md. 80'de (tasarım) ayrı ayrı düzenlenmiştir. Tecavüz eylemleri şu başlıklar altında toplanır: hak sahibinin iznini almaksızın hakkın kullanılması, taklit ürünlerin üretimi veya satışı, lisans koşullarını aşan kullanım, yetkisiz ithalat ya da ihracat ve benzer işaretlerin ticaret alanında kullanılması.

Hukuki davalar bakımından SMK md. 149 uyarınca hak sahibi şu talepleri ileri sürebilir: tecavüzün durdurulması (men davası), tecavüzün önlenmesi için ihtiyati tedbir kararı alınması, tecavüzün gerçekleşmesi halinde giderilmesi, el koyma ve imha, maddi ve manevi tazminat. Maddi tazminat kapsamında "yoksun kalınan kazanç" üç alternatif yöntemle hesaplanabilir: tecavüz olmasaydı hak sahibinin elde edebileceği muhtemel gelir; tecavüz edenin elde ettiği net kazanç; ya da hakkın lisans sözleşmesiyle hukuka uygun kullanılması halinde ödenmesi gereken lisans bedeli. Hak sahibi bu üç yöntemden birine seçimlik olarak dayanabilir. Uygulama, genellikle en fazla tazminat sağlayan yöntemin tercih edildiğini göstermektedir.

Cezai yaptırımlar SMK md. 155 ve devamında düzenlenmiştir. Marka hakkını ihlal eden; sahte marka üretip satan ya da ithal eden kişiler bir ila dört yıl hapis ve adli para cezasıyla karşılaşabilir. Tüm bu cezai yaptırımlar takibi şikâyete bağlıdır.

Görevli mahkeme SMK md. 156 uyarınca Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi ile Fikri ve Sınai Haklar Ceza Mahkemesi'dir. TÜRKPATENT kararlarına karşı açılacak davalarda ise yetkili mahkeme Ankara Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'dir. Üçüncü kişiler aleyhine açılacak hukuk davalarında ise davacının yerleşim yeri ya da hukuka aykırı fiilin gerçekleştiği yer mahkemeleri yetkilidir.

İhtiyati tedbir bu alanda özellikle kritik bir araçtır. Piyasada sahte ürün dolaşımı tespit edildiğinde delillerin yok edilmemesi ve hak ihlalinin sürmesinin önlenmesi için dava açılmadan önce tedbir kararı alınması çoğu zaman en etkili ilk adımdır.

Marka İptali: 2024 Sonrasının Yeni Dinamiği

10 Ocak 2024 tarihinden itibaren TÜRKPATENT, kullanılmayan markaları idari yoldan iptal edebilmektedir. Bu önemli değişiklik öncesinde iptal talepleri yalnızca mahkeme yoluyla ileri sürülebiliyordu.

Bu değişiklik özellikle iki pratik sonuç doğurmaktadır. İlk olarak, beş yılı aşan süre boyunca kullanılmayan ya da kullanımı kanıtlanamayan markalar artık daha düşük maliyetle ve daha hızlı biçimde iptal ettirilebilir. İkinci olarak, savunma amacıyla geniş sınıflarda tescil edilmiş ancak gerçek anlamda kullanılmayan markalar ciddi risk altına girmiştir.

Bu nedenle işletmelerin tescilli markalarını düzenli olarak gözden geçirmesi, kullanım kanıtlarını arşivlemesi ve gereksiz sınıflarda tescilli olup kullanılmayan markalar için bir temizleme stratejisi oluşturması önerilmektedir.

Uluslararası Koruma Mekanizmaları

Sınai mülkiyet hakları ulusal sınırlar içinde doğar; bu nedenle yurtdışı koruma için ayrı başvuru ya da uluslararası sistem kullanımı zorunludur.

Markalarda Madrid Sistemi: Türkiye, WIPO bünyesindeki Madrid Protokolü'ne taraftır. Bu sistem aracılığıyla tek bir başvuruyla 130'dan fazla ülkede marka tescili talep edilebilir. Temel ulusal ya da uluslararası bir marka tescilinin varlığı ön koşuldur; beş yıl içinde temel markanın herhangi bir nedenle sona ermesi durumunda uluslararası tescil de etkilenir.

Patentlerde Avrupa Patent Sistemi ve PCT: Türkiye, 1973 Avrupa Patent Sözleşmesi'ne taraftır. Avrupa Patent Ofisi (EPO) tarafından verilen patentler, Türkiye'de validasyon işlemi tamamlandığında ulusal patent statüsü kazanır. Validasyon, Avrupa patentinin verildiğinin ilan edildiği tarihten itibaren üç ay içinde TÜRKPATENT'e Türkçe çevirinin sunulmasıyla gerçekleşir; bu süre kaçırılırsa patent Türkiye'de geçersiz sayılır. WIPO bünyesindeki PCT (Patent İşbirliği Anlaşması) sistemi ise tek başvuruyla dünya genelinde patent koruma sürecini başlatma imkânı tanır.

Paris Sözleşmesi ve Rüçhan Hakkı: Türkiye'nin de taraf olduğu 1883 tarihli Paris Sözleşmesi, rüçhan hakkı mekanizması aracılığıyla sözleşmeci ülkelerde yapılan ilk başvurudan belirli süre içinde (markalar için altı ay, patentler için on iki ay) diğer sözleşmeci ülkelerde de aynı öncelik tarihiyle başvuru yapma hakkı tanır.

TRIPS Anlaşması: Türkiye, Dünya Ticaret Örgütü çerçevesinde yürürlükteki TRIPS Anlaşması'na da taraftır. Bu anlaşma, ticaretle bağlantılı fikri mülkiyet haklarının uluslararası asgari standartlarını belirler ve ülkelerin bu standartların altında koruma sağlamasını engeller.

Avrupa Birliği Boyutu: Türkiye AB üyesi olmamakla birlikte AB kurumlarına doğrudan başvurma imkânı yoktur. Ancak Avrupa Birliği Fikri Mülkiyet Ofisi (EUIPO) nezdinde tescil edilen AB markası tek başvuruyla tüm AB üyesi ülkelerde eşzamanlı koruma sağlar ve Türkiye ile ticari ilişki içindeki işletmeler için stratejik önem taşıyabilir.

Sık Yapılan Hatalar

Sınai mülkiyet hukukundaki en yaygın hatalar birkaç temel örüntüde toplanır.

Tescil ertelemek en tehlikeli alışkanlıktır. Kullanmaya başlamadan önce tescil yaptırılmadığında, başka bir kişinin aynı markayı tescil ettirmesi halinde kullanıcı hem pazarını hem de yıllarca kurduğu ticari kimliğini yitirebilir. Bu riskten korunmanın yolu, en geç ticari faaliyete başlarken tescil başvurusunu yapmaktır.

Çok geniş ya da çok dar sınıf seçimi de ciddi sorunlara yol açar. Nice Sınıflandırması'nda yanlış seçilen sınıflar, gerçek faaliyetin kapsam dışında kalmasına neden olabilir. Öte yandan hiç kullanılmayacak sınıflarda geniş tescil yapılması, kullanım ispat yükümlülüğü karşısında iptal riskini artırır.

İşletme adı ile marka arasındaki farkın gözetilmemesi de sık karşılaşılan bir yanılgıdır. Ticaret Sicili'ne tescil edilen işletme unvanı, marka tescilinin yerini tutmaz. Unvan koruması coğrafi ve sektörel açıdan sınırlıyken marka tescili kapsamlı bir münhasır kullanım hakkı sağlar.

Patenti zamanında başvurmamak ise belki de en telafi edilemez hatadır. Buluşun herhangi bir formatta kamuya açıklanması yenilik koşulunu ortadan kaldırdığından, geliştirme sürecinde gizlilik disiplini esastır.

Sınai Mülkiyet Hukuku Bir Yatırımdır

Sınai mülkiyet hakları özünde geleceğe yapılan bir yatırımdır. Tescil masrafı kısa vadede maliyet gibi görünse de; sahipsiz kalan bir markanın işgali, kopyalanan bir buluşun rakip tarafından sömürülmesi ya da oluşturulan tasarımın izinsiz çoğaltılması durumunda katlanılacak kayıp bu maliyetle kıyaslanamaz.

Marka bir şirketin pazardaki kimliğidir; patent ve faydalı model teknik rekabet avantajının güvencesidir; tasarım görsel kimliğin korumasıdır; coğrafi işaret ise yerel üreticilerin küresel pazarda taşıdığı köken değerinin hukuki zırhıdır. Bu varlıkları korumak, onları oluşturmak kadar stratejik bir eylemdir.

Avukat Yusuf KILIÇKAN

Sıkça Sorulan Sorular

Marka tescili olmadan da marka hakkım var mı? Sınırlı ölçüde. Tescilsiz kullanılan markalar haksız rekabet hükümleri çerçevesinde belirli korumadan yararlanabilir; ancak bu koruma tescilli markaya kıyasla çok daha dar kapsamlıdır ve ispat yükü ağırdır. Tescil münhasır hak kazanmanın temel yoludur.

Marka tescili ne kadar sürer? Normal süreçte başvurudan tescile kadar yaklaşık 10-18 ay geçmektedir. İtirazlar ya da bildirimler süreyi uzatabilir.

Patent ile faydalı model arasındaki fark nedir? Patent daha kapsamlı buluşları korurken faydalı model daha basit ürünlere yönelik iyileştirmeler için uygundur. Patent 20 yıl, faydalı model 10 yıl koruma sağlar. Faydalı modelde tekniği aşma eşiği daha düşüktür ve süreç daha hızlıdır.

Yurtdışında da korunmak için ne yapmalıyım? Markalarda Madrid Sistemi, patentlerde Avrupa Patent Sözleşmesi ya da PCT sistemi aracılığıyla çoklu ülkelerde tek başvuruyla koruma talep edilebilir. Her ülkenin kendi tescil ve validasyon gerekliliklerini taşıdığını unutmamak gerekir.

Sınai mülkiyet hakkım ihlal edilirse ne yapabilirim? Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nde ihlali durdurma, el koyma, imha ve tazminat davası açabilirsiniz. Aynı zamanda cezai şikâyet yoluna da başvurabilirsiniz. Delil yok edilmesinin önüne geçmek için ihtiyati tedbir talebi de eş zamanlı olarak gündeme gelmelidir.

Marka tescilim olmadan başkası aynı markayı tescil ettirirse ne olur? Önceki kullanımınızı ve kötüniyeti ispat ederek hükümsüzlük davası açabilirsiniz; ancak bu dava hem maliyetli hem uzun bir süreçtir. Kötüniyetle yapılan başvurular SMK kapsamında hükümsüz kılınabilir; fakat ispat yükü size aittir.

Tasarım ile telif hakkı arasında seçim yapmalı mıyım? Seçim yapmak zorunda değilsiniz; birlikte kullanabilirsiniz. Özgün nitelikteki tasarımlar 5846 sayılı FSEK kapsamında tescilsiz telif hakkıyla da korunabilir. Tasarım tescili ek ve daha güçlü bir katman oluşturur.

Coğrafi işaret kimin adına tescil edilir? Dernek, kooperatif ya da kamu kurumu adına tescil edilir. Bireysel üreticiler bu haktan yararlanmak için tescil çerçevesini karşılamaları ve tescil ettirene bildirimde bulunmaları gerekmektedir.

Marka beni yurt içinde mi korur? Yalnızca Türkiye'de tescil edilmiş bir marka ulusal koruma sağlar. Yurtdışında faaliyet gösteriyorsanız ilgili ülkelerde ayrıca tescil ya da uluslararası sistem üzerinden başvuru zorunludur.

Hangi sınai mülkiyet hakkı benim için uygun? Bu sorunun yanıtı faaliyet alanına ve korunacak varlığın niteliğine göre değişir. İşletme kimliği için marka, teknik buluş için patent ya da faydalı model, ürün görünümü için tasarım, yöresel ürün için coğrafi işaret tercih edilmelidir. Çoğu işletme için en az marka tescili başlangıç noktası olmalıdır.

Yazar Hakkında: Avukat Yusuf KILIÇKAN, sınai mülkiyet hukuku, marka ve patent uyuşmazlıkları ile fikri mülkiyet stratejisi alanlarında faaliyet gösteren bir hukukçudur. Marka tescil süreçleri, hak ihlali davaları ve uluslararası koruma stratejileri konularında işletmelere ve bireylere danışmanlık ve dava temsili hizmeti sunmaktadır. Ayrıntılı bilgi ve iletişim için:

yusufkilickan.av.tr

av.yusufkilickan@gmail.com

Yasal Uyarı: Bu rehber, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu, Paris Sözleşmesi, Avrupa Patent Sözleşmesi ve ilgili uluslararası anlaşmalar esas alınarak genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Her somut durum kendine özgü koşullar barındırdığından, tescil başvurusu yapmadan ya da hukuki süreç başlatmadan önce uzman bir avukattan görüş alınması önerilir.