Kefalet Sözleşmesi: Şekil Şartları, Eş Rızası ve On Yıllık Süre (TBK 583, 584, 598)

TL;DR: Kefalet sözleşmesi yazılı şekilde yapılmalı, sorumlu olunacak azami miktar ile kefalet tarihi belirtilmelidir (TBK 583). Müteselsil^? kefil ibaresi ve azami miktar kefilin kendi el yazısıyla yazılmalıdır. Evli kefilde eşin yazılı rızası sözleşmenin kurulduğu anda veya ondan önce bulunmalıdır (TBK 584). Gerçek kişinin verdiği kefalet, kurulmasından itibaren on yıl sonra kendiliğinden sona erer (TBK 598). Şekil veya eş rızası eksikliği, kefilin bu kurallara bağlı savunmalarını güçlendirir.

Yazar: Avukat Yusuf KILIÇKAN | Tarih: 14 Ekim 2026

Kefalet Sözleşmesinin Şekli: TBK 583

TBK 583/1 uyarınca kefalet sözleşmesi, yazılı şekilde yapılmadıkça ve kefilin sorumlu olacağı azami miktar ile kefalet tarihi belirtilmedikçe geçerli olmaz. Kefilin müteselsil kefil sıfatıyla yükümlülük altına girdiğini belirtmesi gerekiyorsa, bunu sözleşmede kendi el yazısıyla yazması şarttır.

Bu şekil kuralı, kefilin ne kadar sorumlu olduğunu ve ne zaman kefil olduğunu açıkça görmesini amaçlar. Matbu bir metinde azami miktar ve tarihin kefil tarafından yazılmadığı durumlarda kefalet geçerli kurulmayabilir.

Eşin Yazılı Rızası: TBK 584

TBK 584/1 uyarınca evli biri, mahkemece verilmiş bir ayrılık kararı bulunmadıkça ve yasal olarak ayrı yaşama hakkı doğmadıkça, diğer eşin yazılı rızasıyla kefil olabilir. Bu rızanın sözleşmenin kurulmasından önce ya da en geç kurulduğu anda verilmiş olması gerekir.

TBK 584/3 bazı istisnalar tanır: Ticaret siciline kayıtlı ticari işletmenin sahibi veya ticaret şirketinin ortağı ya da yöneticisi, işletme veya şirketle ilgili olarak kefil olduğunda eşin rızası aranmaz. Bu istisna, kefilin kendi işletmesi veya ortağı olduğu şirketle sınırlıdır; başka bir şirketin ya da üçüncü bir kişinin borcu için verilen kefalette istisna uygulanmaz.

Gerçek Kişi Kefaletinde On Yıllık Süre: TBK 598

TBK 598 uyarınca bir gerçek kişi tarafından verilmiş olan her türlü kefalet, buna ilişkin sözleşmenin kurulmasından başlayarak on yılın geçmesiyle kendiliğinden ortadan kalkar. Kefalet on yıldan uzun bir süre için verilmiş olsa dahi, kefil ancak on yıllık süre dolana kadar takip edilebilir.

Kefalet, ancak sözleşmede belirlenen şekle uygun bir yazılı açıklamayla, en erken kefaletin sona ermesinden bir yıl önce ve azami on yıllık yeni bir dönem için uzatılabilir. Yani süre uzatımı da yazılı şekil ve azami miktar kurallarına tabidir.

Pratik Sonuçlar

Kefil olan kişi, azami miktarı, kefalet tarihini ve gerekiyorsa müteselsil kefil ifadesini kendi el yazısıyla yazmadıysa kefaletin geçerliliğini tartışabilir. Evli kefil ise eşinin yazılı rızasının sözleşmenin kurulduğu anda var olup olmadığını kontrol etmelidir. Gerçek kişi kefiliyse, on yıllık süreyi sözleşmenin kurulma tarihinden itibaren hesaplamalıdır.

Bu kurallar, bir kefilin borçtan kurtulmasını her zaman sağlamaz; asıl borcun durumu, uzatım beyanının varlığı ve somut delil durumu da belirleyicidir. Bu nedenle her dosyada sözleşme metni ve tarihler birlikte incelenmelidir.

Sıkça Sorulan Sorular

1. Kefalet sözleşmesi hangi şekilde yapılmalı?

Kefalet sözleşmesi yazılı şekilde yapılmalı ve kefilin sorumlu olacağı azami miktar ile kefalet tarihi belirtilmelidir (TBK 583/1).

2. Azami miktar ve tarih kim tarafından yazılmalı?

TBK 583 uyarınca azami miktar, kefalet tarihi ve müteselsil kefil ifadesi kefilin kendi el yazısıyla yazılmalıdır.

3. Evli kefil eşinin rızasını ne zaman vermeli?

Eşin yazılı rızası, sözleşmenin kurulmasından önce ya da en geç kurulduğu anda verilmiş olmalıdır (TBK 584/1).

4. Eş rızası ne zaman aranmaz?

Mahkemece verilmiş bir ayrılık kararı varsa veya yasal olarak ayrı yaşama hakkı doğmuşsa eş rızası aranmaz. Ticari işletme sahibi veya ticaret şirketinin ortağı ya da yöneticisi olarak, işletme veya şirketle ilgili kefalet verilmesi de istisna kapsamındadır (TBK 584/3).

5. Kendi şirketinin dışında bir borca kefil olursam eş rızası gerekir mi?

Evet. TBK 584/3 istisnası kefilin kendi işletmesi veya ortağı olduğu şirketle sınırlıdır. Başka bir şirketin ya da üçüncü kişinin borcu için verilen kefalette eşin yazılı rızası gerekir.

6. Gerçek kişi kefaleti ne zaman sona erer?

TBK 598 uyarınca gerçek kişinin verdiği kefalet, sözleşmenin kurulmasından itibaren on yıl geçtiğinde kendiliğinden sona erer.

7. Kefaleti on yıldan sonra uzatmak mümkün mü?

Mümkündür, ancak yalnızca en erken kefaletin sona ermesinden bir yıl önce ve kefilin şekle uygun yazılı açıklamasıyla yapılabilir (TBK 598).

8. Şekle uyulmadığında kefil tamamen kurtulur mu?

Şekil eksikliğinin sonucu, eksikliğin niteliğine ve somut olaya göre değerlendirilir. Bu yazıda kesin bir sonuç verilmemiştir; somut dosyada ayrıca incelenmelidir.

9. Kefil olmadan önce neye dikkat etmeliyim?

Azami miktarın ne olduğunu, kefalet tarihini, müteselsil kefil ifadesini ve evliyseniz eşin rızasını kontrol etmelisiniz. Sözleşme metni ve tarihler birlikte okunmalıdır.

10. Kefalet sona erdiğinde borç da biter mi?

Hayır. Kefalet ile asıl borç ayrı hukuki ilişkilerdir. Kefalet sona erse de asıl borçlunun borcu devam edebilir; bu yazıda asıl borcun durumu ayrıca ele alınmamıştır.

Yazar Hakkında

Av. Yusuf Kılıçkan | Avukat & Hukuki Danışman

Serbest avukatlık ve hukuki danışmanlık faaliyetlerini sürdürmektedir. Mesleki çalışmalarında geleneksel dava süreçleri, sözleşme tasarımı ve uyuşmazlık çözümü ile yapay zekâ ve bilişim hukuku gibi gelişen alanları bütüncül bir yaklaşımla ele almaktadır. Yayınlarında, yerel yüksek yargı içtihatları ile küresel regülasyonları analitik, veri temelli ve sistematik bir yöntemle incelemektedir. Hukuki yazılarına yusufkilickan.av.tr adresinden ulaşabilirsiniz.

📧 av.yusufkilickan@gmail.com

Yasal Uyarı

Bu yazı yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır, hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Kefalet ve TBK 583, 584, 598 hükümlerine ilişkin değerlendirmeler 14 Ekim 2026 tarihli mevzuata dayanmaktadır; mevzuat ve yargı içtihatları yazıdan sonra değişebilir. Kefil olmadan, kefalet sözleşmesini imzalamadan veya kefaletten kurtulma girişiminde bulunmadan önce güncel mevzuatın teyit edilmesi ve bir avukata danışılması önerilir.