Sarı Işıkta Geçmek Suç mudur? Trafik İşaretleri Yönetmeliği ve İtiraz Hakkı

Trafik ışıklarına uyma yükümlülüğü, Karayolları Trafik Kanunu'nun 47. maddesinde düzenlenmiş olup, bu yükümlülüğe aykırılık idari para cezası ve ceza puanı yaptırımına tabidir. Ancak sarı ışığın hukuki niteliği, kırmızı ve yeşil ışıklardan farklı olarak, belirli koşullarda geçişe izin veren bir uyarı işareti mahiyetindedir. Bu yazıda sarı ışık ihlalinin hukuki çerçevesi, Kabahatler Kanunu kapsamında başvuru süreci ve yeni trafik cezaları düzenlemesi incelenecektir.

Yasal Düzenleme: Trafik İşaretleri Yönetmeliği Madde 9

Trafik ışık işaretlerinin anlamı ve uygulanması Trafik İşaretleri Yönetmeliği'nin 9. maddesinde düzenlenmiştir. İlgili maddenin sarı ışığa ilişkin kısmı şu şekildedir:

"Sarı Işık: İkaz mahiyetinde olup yanış sırasına göre yolun trafiğe kapanmak veya açılmak üzere olduğunu bildirir. Yeşil ışıktan sonra yanması, yolun trafiğe kapanmak üzere olduğunu gösterir. Bu ışık yandığında, emniyetle durulamayacak kadar yaklaşılmış ise normal geçiş yapılır, aksi halde yaya geçidi işgal edilmemelidir."

Bu hüküm, sarı ışığın mutlak bir durma işareti olmadığını, aksine "emniyetle durulamayacak" koşulun varlığı halinde geçişin hukuka uygun olduğunu açıkça ortaya koymaktadır.

"Emniyetle Durulamama" Kriterinin Değerlendirilmesi

Yönetmelikte geçen "emniyetle durulamayacak kadar yaklaşılmış" ibaresinin yorumlanmasında fiziksel ve teknik kriterler esas alınmalıdır.

Fiziksel Duruş Mesafesi

Bir aracın güvenli bir şekilde durabilmesi için gereken mesafe, iki bileşenden oluşur:

1. Reaksiyon mesafesi: Sürücünün sarı ışığı algılaması ve fren pedalına basması arasında geçen sürede kat edilen mesafedir. Genel kabul gören reaksiyon süresi 1 saniyedir.

2. Frenleme mesafesi: Fren pedalına basıldıktan sonra aracın tamamen durması için gereken mesafedir. Bu mesafe, hız, yol durumu, araç frenleme sistemi ve hava koşullarına bağlı olarak değişir.

Karayolları Trafik Kanunu'nda Öngörülen Cezai Yaptırım

Kırmızı ışık ihlali, Karayolları Trafik Kanunu'nun 47. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde düzenlenmiştir. 27 Şubat 2026 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanan 7574 sayılı Karayolları Trafik Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile kırmızı ışık ihlalinde kademeli ceza sistemi getirilmiş olup, bu düzenleme aynı tarihte yürürlüğe girmiştir.

Kademeli Ceza Sistemi

Karayolları Trafik Kanunu'nun 47. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, ışıklı trafik işaretlerinden kırmızı renkli olanına uyma kuralının son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru bir yıl içinde ihlal edilmesi halinde:

- İlk ihlal: 5.000 TL

- İkinci ihlal: 10.000 TL

- Üçüncü ihlal: 15.000 TL + 30 gün sürücü belgesi geri alınması

- Dördüncü ihlal: 20.000 TL + 60 gün sürücü belgesi geri alınması

- Beşinci ihlal: 30.000 TL + 90 gün sürücü belgesi geri alınması

- Altıncı ihlal: 80.000 TL + sürücü belgesi iptali Sürücü belgesinin iptali halinde, yeniden sürücü belgesi alınabilmesi için sürücü kurslarına devam edilmesi ve yapılan sınavlarda başarılı olarak motorlu taşıt sürücüsü sertifikası alınması gerekmektedir.

Bu kişilerin sürücü kurslarında eğitime başlayabilmeleri için; bu Kanun kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması, sürücü belgesinin iptal tarihinden itibaren en az bir yıl geçmiş olması ve psiko-teknik değerlendirme ile psikiyatri uzmanı muayenesi sonucunda sürücülüğe engel hâli bulunmadığını gösterir belgenin sürücü kursuna ibrazı zorunludur. Aynı düzenleme ile trafikte saldırı amacıyla araçtan inme fiili için 180.000 TL idari para cezası, 11. Yargı Paketi kapsamında da 1-3 yıl hapis cezası öngörülmüştür.

İdari Yaptırıma Karşı Başvuru Süreci

Sarı ışıkta geçiş nedeniyle kırmızı ışık ihlali cezası alan sürücünün, Trafik İşaretleri Yönetmeliği'nin 9. maddesine dayanarak idari yaptırıma karşı başvuru hakkı bulunmaktadır.

Kabahatler Kanunu Kapsamında Başvuru

Trafik idari para cezaları, Kabahatler Kanunu'nun 2. maddesinde tanımlanan "kabahat" niteliğindedir. Bu nedenle, idari yaptırım kararlarına karşı başvuru süreci Kabahatler Kanunu'nun 27. ve 28. maddelerinde düzenlenmiştir.

Kabahatler Kanunu Madde 27/1:

"İdare tarafından verilen idari yaptırım kararlarına karşı, kararda belirtilen idarî yaptırımın türüne göre bu yaptırımı uygulamaya yetkili olan sulh ceza hâkimine başvurulabilir."

Başvuru Süresi: İdari yaptırım kararının tebliğ edildiği tarihten itibaren 15 gün içinde başvuru yapılmalıdır.

Başvuru Dilekçesinin İçeriği

Kabahatler Kanunu'nun 27. maddesinin 3. fıkrası uyarınca, başvuru dilekçesi bizzat kişi, kanuni temsilci veya avukat tarafından sulh ceza hakimliğine verilecek bir dilekçe ile yapılır.

Dilekçede bulunması gereken unsurlar:

1. İdari Yaptırım Kararına İlişkin Bilgiler:

• Ceza tutanağı numarası
• Ceza tarihi ve yeri
• Ceza miktarı

2. Deliller:

• Sarı ışık yandığında aracın kavşağa olan mesafesi
• Aracın hızı
• Yol ve hava koşulları
• E-devlet sisteminden alınan ceza görüntüleri

3. Hukuki Gerekçe:

• Trafik İşaretleri Yönetmeliği Madde 9'a atıf
• "Emniyetle durulamayacak kadar yaklaşılmış" koşulunun somut olayda gerçekleştiği
• Fiziksel duruş mesafesi hesaplamalarına yer verilmesi

Mahkeme Aşaması

Kabahatler Kanunu Madde 28/2:

"Başvurunun usulden kabulü halinde mahkeme dilekçenin bir örneğini ilgili kamu kurum ve kuruluşuna tebliğ eder."

Mahkeme, başvuruyu inceledikten sonra Kabahatler Kanunu'nun 28. maddesinin 8. fıkrası uyarınca iki türlü karar verebilir:

a) Başvurunun Reddi: İdari yaptırım kararının hukuka uygun olması halinde, başvurunun reddine karar verilir.

b) İdari Yaptırım Kararının Kaldırılması: İdari yaptırım kararının hukuka aykırı olması halinde, idari yaptırım kararının kaldırılmasına karar verilir.

Kabahatler Kanunu Madde 28/8:

"Mahkeme, idari yaptırım kararının:
a) Hukuka uygun olması nedeniyle, başvurunun reddine,
b) Hukuka aykırı olması nedeniyle, idari yaptırım kararının kaldırılmasına karar verir."

İdari yaptırım kararının kaldırılması halinde, hiçbir ödeme yapılmaz. Ceza ödenmiş ise iade edilir.

İtiraz Yolu

Kabahatler Kanunu Madde 29/1:

"Mahkemenin verdiği son karara karşı, Ceza Muhakemesi Kanununa göre itiraz edilebilir. Bu itiraz, kararın tebliği tarihten itibaren en geç iki hafta içinde yapılır."

Sulh ceza hakimliğinin kararına karşı, ilgili bölge adliye mahkemesi ceza dairesine itiraz edilebilir. İtiraz mercii, dosya üzerinden inceleme yaparak "itirazın kabulüne" veya "itirazın reddine" karar verir.

Trafik Güvenliği İlkesi ve Sarı Işık Düzenlemesinin Amacı

Trafik düzenlemelerinin temel amacı, yol güvenliğini sağlamaktır. Sarı ışık düzenlemesi de bu amaç doğrultusunda, hem kavşak trafiğinin güvenli bir şekilde yönetilmesini hem de ani fren durumlarından kaynaklanan kazaların önlenmesini hedeflemektedir.

Sarı Işık Süreleri

Trafik İşaretleri Yönetmeliği'nde sarı ışığın yanma süreleri belirlenmiştir:

• Şehir içi: 3-4 saniye
• Şehir dışı: 4-5 saniye

Bu süreler, yolun hız limitine göre belirlenmekte olup, sürücülerin güvenli bir şekilde durabilmeleri veya kavşağı geçebilmeleri için yeterli süreyi sağlamayı amaçlamaktadır.

Ancak uygulamada, bazı kavşaklarda sarı ışık sürelerinin yeterli olmadığı, özellikle yüksek hızlı caddelerde sürücülerin zor durumda kaldığı durumlar mevcuttur. Bu durum, başvuru dilekçelerinde dikkate alınması gereken bir husus olarak karşımıza çıkmaktadır.

Arkadan Gelen Araç Faktörü

Sürücülerin sarı ışıkta geçiş kararı verirken dikkate aldıkları faktörlerden biri de arkadan gelen araçların durumudur. Ancak hukuki açıdan, arkadan gelecek aracın çarpma riski, tek başına sarı ışıkta geçiş için hukuki gerekçe oluşturmaz.

Karayolları Trafik Kanunu'nun 42. maddesinde düzenlenen "güvenli takip mesafesi" yükümlülüğü, arkadan gelen araca aittir. Dolayısıyla, önde giden aracın sarı ışıkta durması halinde arkadan çarpma meydana gelirse, bu arkadaki sürücünün kusuru olarak değerlendirilir.

Bununla birlikte, somut olayda sürücünün kavşağa olan mesafesi ve hızı dikkate alındığında emniyetle duramayacak konumda olması halinde, zaten Trafik İşaretleri Yönetmeliği'nin 9. maddesi uyarınca geçiş yapması hukuka uygundur.

Başvuruda Dikkat Edilecek Hususlar

Delillerin Temini

Ceza görüntülerinin E-devlet sistemi üzerinden 15 gün içinde temin edilmesi gerekmektedir. Bu görüntüler, hem başvuru aşamasında hem de mahkeme incelemesinde temel delil niteliğindedir.

Teknik Analiz

Görüntülerde şu hususlar tespit edilmelidir:

• Sarı ışığın yanma anı
• O andaki araç konumu
• Aracın hızı
• Kavşağa olan mesafe

Gerekirse bu tespitler için teknik yazılımlar veya bilirkişi desteği alınabilir.

Hukuki Dayanak

Başvuru dilekçelerinde mutlaka Trafik İşaretleri Yönetmeliği'nin 9. maddesine atıf yapılmalı, "emniyetle durulamama" koşulunun somut olayda gerçekleştiği vurgulanmalıdır.

Süre

İdari yaptırım kararının tebliğinden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hakimliğine başvuru yapılmalıdır. Bu süre hak düşürücü niteliktedir. Süre geçirildikten sonra başvuru yapılması halinde, Kabahatler Kanunu'nun 27. maddesinin 2. fıkrası uyarınca mücbir sebep gösterilmesi gerekir.

İdari Yaptırımların Orantılılık İlkesi

Anayasa'nın 13. maddesinde düzenlenen temel hak ve özgürlüklerin sınırlandırılmasında orantılılık ilkesi, idari yaptırımlarda da uygulanmaktadır. Özellikle yeni düzenleme ile getirilen kademeli ceza sistemi, bu ilke açısından değerlendirilmelidir.

Kademeli Ceza Sisteminin Değerlendirilmesi

Altıncı kırmızı ışık ihlalinde 80.000 TL ceza ve sürücü belgesi iptali gibi ağır yaptırımlar, caydırıcılık amacı taşımakla birlikte, orantılılık ilkesi açısından tartışma konusu olabilir.

Anayasa Mahkemesi'nin idari para cezalarına ilişkin kararlarında, cezanın:

• Amacına uygun olması
• Gerekli olması
• Ölçülü olması

kriterleri aranmaktadır. Bu bağlamda, sarı ışıkta geçiş gibi Trafik İşaretleri Yönetmeliği'nin açıkça izin verdiği bir durumda kırmızı ışık ihlali cezası kesilmesi, orantılılık ilkesine aykırılık teşkil edebilir.

Sonuç

Sarı ışıkta geçiş, Trafik İşaretleri Yönetmeliği'nin 9. maddesinde düzenlenen koşulların varlığı halinde hukuka uygundur. "Emniyetle durulamayacak kadar yaklaşılmış" olma kriteri, fiziksel ve teknik verilerle somut olarak değerlendirilmelidir.

Yeni trafik cezaları düzenlemesi ile kırmızı ışık ihlalinde kademeli ceza sistemi getirilmiş, altıncı ihlalde 80.000 TL ceza ve sürücü belgesi iptali öngörülmüştür. Bu ağır yaptırımlar nedeniyle, sarı ışık konusundaki hukuki durumun doğru anlaşılması büyük önem taşımaktadır.

Sarı ışıkta geçiş nedeniyle ceza alan sürücüler, somut olayda gerçekten duramayacak konumda olduklarını teknik verilerle kanıtlamaları halinde, Trafik İşaretleri Yönetmeliği'ne dayanarak Kabahatler Kanunu'nun 27. maddesi uyarınca sulh ceza hakimliğine başvurabilirler.

Başvuru sürecinde, kamera görüntülerinin teknik analizi, duruş mesafesi hesaplamaları ve hukuki gerekçelerin eksiksiz sunulması önem taşımaktadır. İdari yaptırım kararının kaldırılması halinde, hiçbir ödeme yapılmaz ve ceza kayıtlardan silinir.

Hukuki Danışmanlık

Sarı ışıkta geçiş nedeniyle ceza aldıysanız ve somut olayda gerçekten emniyetle durulamayacak mesafede olduğunuzu düşünüyorsanız, başvuru sürecinde hukuki destek almanız hakkınızın korunması açısından önemlidir.

İdari yaptırımlara karşı başvuru süreçlerinde:

• Kamera görüntülerinin teknik analizi
• Duruş mesafesi hesaplamaları
• Başvuru dilekçesi hazırlanması
• Mahkeme aşamasında temsil

konularında uzman hukuki desteğe ihtiyaç duyabilirsiniz.

İletişim sayfamızdan bize ulaşabilir, dosyanız hakkında ön değerlendirme yapabilirsiniz.

Kaynaklar

- Trafik İşaretleri Yönetmeliği Madde 9 (Karayolları Genel Müdürlüğü)

- Karayolları Trafik Kanunu Madde 47

- Kabahatler Kanunu (5326 sayılı) Madde 27, 28, 29

- 7574 sayılı Karayolları Trafik Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun (27 Şubat 2026 tarihli ve 32787 sayılı Resmi Gazete)

- 11. Yargı Paketi (Adalet Bakanlığı)

Yargı Paketi (Adalet Bakanlığı)

Yasal Uyarı: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Somut olayınız için bir avukata danışmanız gerekmektedir.